Uit de schaduw

Opleving van de Eerste Wereldoorlog

Zelfs wie geen slagveldtoerist is, zal toch in een boekwinkel kunnen ontdekken dat de Eerste Wereldoorlog weer volop in de aandacht staat.

Lees verder...

"Een conflict van strijdige levenswijzen"

De gereformeerde prediking en de moderne cultuur, 1911 tot 1918

Tijdens de Eerste Wereldoorlog deed in de Gereformeerde Kerken in Nederland − in 1892 ontstaan door de Vereniging van dolerende en afgescheiden kerken − een nieuw fenomeen zijn intrede: de oorlogspreek. Een oorlogspreek kan gezien worden als een historische bron die direct informatie verschaft over de religieuze verwerking van een oorlog. Ze geeft niet alleen inzicht in de zelfreflectie van een kerkgenootschap, maar dikwijls ook in de kerkelijke houding ten opzichte van de seculiere cultuur in binnen- en buitenland. In 1918 merkte de gereformeerde theoloog Herman Bavinck (1854-1921) over het verschijnsel oorlogspreek op: 'Van Aug. 1914 tot Mei 1915 verschenen er in Duitschland niet minder dan 4518 publicaties over den oorlog, waarvan de meeste aan religieuze en ethische vraagstukken waren gewijd; zelfs ontwikkelde zich in de oorlogspreeken een bijzonder genre van litteratuur.' De oorlogvoerende volken namen hierbij het voortouw, maar, zo vervolgde Bavinck, ook de neutrale landen lieten zich niet onbetuigd. In Nederland waren het onder meer de gereformeerden die regelmatig oorlogspreken van de kansel te horen kregen. Meer dan eens werden deze oorlogspreken in brochurevorm uitgegeven, de ene keer op verzoek van gemeenteleden en geïnteresseerden, andere keren ten behoeve van vacante kerken, gemobiliseerde militairen of goede doelen zoals het Rode Kruis en het Koninklijk Nationaal Steuncomité. Dientengevolge hebben tientallen preken uit de periode 1914-1918 de maalstroom van de tijd overleefd.

Lees verder...

Een radicale vorm van geschiedvervalsing

De actualiteit van de Armeense Genocide

De Armeense Genocide vond plaats tijdens de Eerste Wereldoorlog in het Ottomaanse Rijk en werd uitgevoerd in opdracht van een Speciale Organisatie, de Teskilat-i Mahsusa. Deze organisatie stond onder leiding van Bahaeddin Qakir, die was onderworpen aan het gezag van het Commitée van Eenheid en Vooruitgang, de Ittihad ve Terakki Cemiyeti; daarbinnen had het triumviraat van Cernal, Talat, en Enver de macht.

Lees verder...

Transparant 13.1

Een nieuwe jaargang, een nieuwe kleur. De redactie hoopt dat deze kleur u aanspreekt. Het is sinds Transparant door het Boekencentrum uitgegeven wordt, gebruikelijk Transparant 'per jaargang van kleur te laten verspringen'.

Lees verder...