RSSTransparant 21.1
Themanummer "Linguistic Turn"
De nieuwe Transparant, de eerste van 2010, is eind januari 2010 verschenen. In nummer 21.1 staat het thema Linguistic Turn centraal. U kunt hier het redactioneel van David Onnekink lezen en een los nummer bestellen.
Lees verder...De geschiedbeschouwing van Groen van Prinsterer
Lezing jaarvergadering VCH (22 september 1990)
Hartelijk dank voor de vererende uitnodiging op deze morgen voor u te mogen spreken over de geschiedbeschouwing van Willem Groen van Prinsterer. Ik wil bekennen dat ik enige schroom moest overwinnen toen ik de namen hoorde van de andere sprekers die hier voor het voetlicht treden. Hun deskundigheid op dit terrein is ongetwijfeld groter dan de mijne.
Lees verder...De christen en de geschiedenis
In zijn boek Die Welt van Gestern vertelt Stefan Zweig van een historisch ogenblik in zijn leven. Ik citeer er enkele regels uit: "In het Zwitserse grensstation Buchs heb ik najaar 1918 enkele onvergetelijke ogenblikken meegemaakt...
Lees verder...Constantijn Huygens
Lezing tijdens oprichtingscongres VCH (23-09-1990)
Huygens omspande met zijn leven een gehele eeuw. Geboren in 1596 maakte hij een groot gedeelte van de Tachtigjarige Oorlog mee. Overleden in 1687 had hij meegemaakt hoe Spanje als vijand werd ingewisseld voor Engeland en Frankrijk. In zijn geboortejaar was het grondgebied van de Republiek beperkt tot Holland, Zeeland en een paar randgewesten. In het jaar van zijn overlijden was de Republiek een grote mogendheid geworden, bezat het land een reeks koloniën en stond Willem III op het punt aan zijn stadhouderschap het Engelse koningschap toe te voegen.
Lees verder...Vaderlandsliefde en natiebesef bij Isaäc da Costa
De schrijver en dichter Isaäc da Costa (1798-1860) verkeerde in de bijzondere positie te behoren tot twee uitverkoren volken – namelijk Israël, het vaderland van zijn voorouders en Nederland, Gods tweede Israël, waarmee hij zich op grond van zijn geboorte en bekering diep verbonden voelde. Zijn gevoelens en denkbeelden over de beide naties ontwikkelden zich tijdens zijn leven in overeenstemming met zijn religieuze en politieke opvattingen.
Lees verder..."History, theory, text"
Recensie
n.a.v. Elizabeth A. Cark, History, Theory, Text: Historians and the Linguistic Turn (Cambridge MA: Harvard University Press, 2004), 336 pag., €19,95.
Lees verder...Historici en het probleem van de taal
Linguistic Turn: introductie
Het begrip 'Linguistic Turn' is moeilijk te definiëren. Het wordt vaak verbonden met de naam Ludwig Wittgenstein (1889-1951), de beroemde Oostenrijkse taalfilosoof. En terecht, want er is waarschijnlijk niemand die zo'n ommekeer in het denken over taal heeft bewerkstelligd als Wittgenstein. De term Linguistic Turn raakte in gebruik nadat de Amerikaanse analytisch filosoof Richard Rorty (1931-2007) zijn bundel The Linguistic Turn (1967) uitbracht.
De zonden van de tong
Liegen en vloeken in "Des coninx summe" (1408)
'Dood en leven zijn in het geweld der tong', zo staat in Spreuken 18:21. De tong, een schijnbaar onbeduidend lichaamsdeel, heeft macht over dood en leven. Woorden zijn daden, volgens Spreuken. Sterker nog: woorden zijn daden met een groot destructief potentieel.
Lees verder...Het piëtisme en het woord
Er was eens een meisje dat bij dominee G.H. Kersten de catechisaties volgde en geloofsbelijdenis af wilde leggen. De kerkenraad van de Gereformeerde Gemeente aan de Rotterdamse Boezemsingel liet haar echter niet toe. Het meisje had namelijk 'romantische boeken' gelezen. Bij huisbezoek bleek bovendien 'een romantisch tijdschrift' op tafel te liggen. Ze zou na een proefperiode opnieuw onderzocht worden.
Lees verder...