RSSGeurende rozen en snerpende pauwen
Reacties van twee protestantse tijdschriften op het moder- nisme van Tachtig
Van Vincent van Gogh naar de literatuur is geen grote stap: de schilder heeft er zich tijdens zijn leven intens mee beziggehouden. In een van zijn vele brieven aan broer Theo heeft hij het over zijn ‘min of meer onbedwingbare hartstocht voor boeken’. Behalve linnen, verf, geld en tabak komen we in die brieven dan ook veel literatuur tegen.
Lees verder...De Sovjet-Unie in Nederlandse jeugdboeken
Vóór 1970 werd er weinig aandacht besteed aan de USSR in de Nederlandse jeugdliteratuur. Het is opvallend dat er zo’n duidelijke cesuur aanwijsbaar is. Ook voor 1970 was er immers sprake van christenvervolging, het belangrijkste thema in vooral christelijke jeugdboeken. In dit artikel wordt onderzocht welk beeld van de Sovjet-Unie naar voren komt in Nederlandstalige jeugdboeken.
Lees verder...Symbolen worden tot cimbalen
Geschiedenis als groeiende gelijktijdigheid
Een vrouw komt bij de Zwitserse psychiater Carl Gustav Jung en vertelt hem dat ze gedroomd heeft van een scarabee; terwijl ze dit vertelt, vliegt dit kevertje het raam van de kamer van Jung binnen en landt op zijn bureau. Dit is het beroemdste voorbeeld van synchroniciteit; het gelijktijdig optreden van samenhangende gebeurtenissen, zonder dat er sprake is van een normaal oorzakelijk verband. Het genoemde voorval is zo opmerkelijk dat er wellicht een verband moet bestaan. De vraag is: welk verband?
Lees verder...Erflater van een religieuze beschaving?
Interview met Jan Siebelink
Jan Siebelink groeide op in Velp, aan de rand van de Veluwe. Daar situeerde hij ook enkele van zijn bekendste romans, onder andere het recent verschenen Knielen op een bed violen. Transparant werd op een zonnige lentedag meegenomen op een sentimental journey naar Siebelinks velden van weleer.
De schrijver laat plaatsen als Lathum, Duiven en de Bergweg in Velp zien. Voor kenners van Siebelinks oeuvre zijn dat lieux de memoires. Hier groeiden zijn ouders op en hield zijn vader een kwekerij. Hier speelt het verhaal over het gezin van de veerman uit De overkant van de rivier zich af, die bij Velp aan de IJssel het Lathumse voetveer had.
"Zonder koeienverhalen zal het niet gaan"
Over inspiratiebronnen in de literatuur bij de beeldvorming van het verleden
Zes jaar geleden gebeurde er tijdens een van mijn lessen iets, wat ik voorlopig als hét dieptepunt van mijn onderwijsloopbaan beschouw. In een uiteenzetting over het geestelijke klimaat van de 19e eeuw voor tweedejaarsstudenten, nodig voor de context voor het werk en de betekenis van Bilderdijk, gebruikte ik het begrip "de Verlichting". Op dat moment zag ik een van de studenten naar de tl-balken aan het plafond in het klaslokaal kijken. In een moment van lichte ontsteltenis wist ik even niet wat ik doen moest. Ik herstelde me echter snel, en vervolgde, door aan de studenten te vragen, of ze de oorsprong, inhoud, betekenis en invloed van deze stroming konden uitleggen.
Lees verder...Knielen op een bed violen en het bevindelijke 'erfgoed'
Recensieartikel
De zoektocht naar God. Dat is het onderwerp van Jan Siebelinks roman Knielen op een bed violen waarin zijn vader centraal staat. 'Het ging me vooral om het inzichtelijk maken van de fascinatie, van de verleiding die daarvan voor Hans uitging endie hem van zijn familie en het normale leven vervreemdde,' aldus Siebelink in Transparant van juli 2005. Siebelinks poging om de Werdegang van zijn vader – Hans in de roman – weer te geven in al zijn grootsheid en met alle dilemma's die er bij horen, is uitermate geslaagd. Het is niet voor niets dat Siebelink in 2005 de AKO-literatuurprijs ontving. Des te merkwaardiger is het dat Siebelink blijkbaar weinig moeite heeft gedaan de geloofsbeleving van de bevindelijk gereformeerden te bestuderen teneinde die in zijn roman te verwerken.
Lees verder...Een belangwekkende figuur in de Nederlandse cultuurgeschiedenis
Recensie
n.a.v. Léon Hanssen, Want alle verlies is winst. Menno ter Braak 1902-1940 (Amsterdam: Balans, 2001) 556 blz., € 38,57.
Lees verder...Robert Menasses innerlijke onrust
Interview
De Oostenrijkse auteur Robert Menasse (1954) heeft een appartement in Amsterdam. 'Met een been in bet buitenland voel ik me in Wenen veiliger'. Voor zijn laatste roman Die Vertreibung aus der Hölle, die onlangs in de Nederlandse vertaling gepresenteerd werd, verbleef Menasse enkele maanden in de hoofdstad.
Lees verder...Belangrijke facetten Nederlands protestantisme
Recensie
n.a.v. C. Augustijn, F. G. M. Broeyen, P. Visser en E. G. E. van der Wall (red.), Reformatorica. Teksten van de geschiedenis van het Nederlandse protestantisme (Zoetermeer: Meinema, 1996) 346 blz., prijs fl. 55,00.
Lees verder...Boekencensuur in de Noordelijke Nederlanden
Recensie
n.a.v. Ingrid Weekhout, Boekencensuur in de Noordelijke Nederlanden. De vrijheid van drukpers in de zeventiende eeuw (Den Haag: Sdu Uitgevers,1998) 580 blz., prijs fl. 49,50.
Lees verder...'Daar is een nasie te lei, daar is een strijd te strij'
De verwerking van de Anglo-Boerenoorlog (1899-1902) in literatuur en politiek in Zuid-Afrika
Zichtbare monumenten hebben de taak om de herinnering aan belangrijke gebeurtenissen levend te houden. In Zuid-Afrika zijn het vooral het 'Vroue-Monument' in Bloemfontein en het Voortrekkermonument in Pretoria die de oproep "Niet vergeten!" belichamen. Sinds de eerste vrije verkiezingen in Zuid-Afrika in 1994 is het appel van deze monumenten in steen en beelden veel minder vanzelfsprekend en wordt er door de betrokkenen alles aan gedaan om hiervan inclusieve herinneringsplaatsen te maken. Maar, de nieuwe, aan de hele natie recht doende functie hoeft geen definitieve betekenis te krijgen. Alles is in beweging, ook de interpretatie van historische gedenktekens.
Lees verder...Gedachten van Blaise Pascal (Pensées)
Recensie
n.a.v. Blaise Pascal, Gedachten. Vertaling en aantekeningen Frank de Graaff (Amsterdam: Boom, 1997) 480 blz. prijs f 70,-.
Lees verder...