RSSTransparant 17.3
Themanummer "Godsdienstoorlogen"
Het zomernummer 2006 van Transparant is gewijd aan godsdienstoorlogen. Tussen 1562 en 1648 werd Europa geteisterd door een reeks conflicten die de geschiedenis in zijn gegaan als de godsdienstoorlogen. Het Heilige Roomse Rijk, Zwitserland, Frankrijk, de Nederlanden en Engeland zouden verscheurd worden door internationale militaire conflicten, burgeroorlogen en lokale gewelddadigheden die staat en maatschappij fundamenteel zouden ontwrichten, en bovendien Europa zouden verdelen in confessionele kampen. Daarbij speelde godsdienst een paradoxale rol.
Werkgroep Christendom in Conflict
Nieuwe VCH-werkgroep belegt activiteiten
De nieuwe VCH-werkgroep "Christendom in Conflict" bestudeert dit thema in historisch perspectief. Ook dit jaar zijn er weer diverse activiteiten.
Lees verder...Tussen ratio en geloof
Betrokkenheid van de Republiek bij het eerste deel van de Dertigjarige Oorlog, 1618-1629
Tegelijk met het tweede deel van de Nederlandse opstand was het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie verwikkeld in de Dertigjarige Oorlog. De Republiek speelde in deze oorlog een actieve rol. De eerste jaren van de betrokkenheid werden gekenmerkt door de voor de vroegmoderne godsdienstoorlogen typerende vermenging van politieke en religieuze motieven.
Lees verder...Lekker lezende oorlogsverslaggeving: "Oorlog, mijn arme schapen"
Recensie
n.a.v. Ronald de Graaf, "Oorlog, mijn arme schapen." Een andere kijk op de Tachtigjarige Oorlog 1565-1648.
Uitgeverij van Wijnen (Franeker 2004), 686 blz. €69,50.
De Franse godsdienstoorlogen en de uitdaging voor partijdige geschiedenis
Hoe moeten historici omgaan met een periode van oorlog en wreedheid in de naam van godsdienst, zoals de Franse godsdienstoorlogan? Hoe moeten zij dit op een eerlijke en in een oecumenische geest doen, en recht doen aan de verplichtingen van zowel het christelijk geloof als die van de academische historische professie?
Lees verder...Oorlog en religie: een politiek debat, 1648-1672
Terwijl sommige groepen in de Nederlanden de Vrede van Münster in 1648 verwelkomden, waren anderen er tegen. Waarom vreesden ze het einde van de oorlog? Welke problemen kon de vrede voor de Gereformeerde Kerk veroorzaken? Waarom duurde de taal van oorlog en religie voort, allang nadat Spanje geen dreiging meer vormde? In dit artikel bestudeert Jill Stern het debat dat de auteurs van politieke pamfletten bezighield tussen 1648 en 1672.
Lees verder...De godsdienstoorlogen: een verkenning
Aan het einde van de zestiende en het begin van de zeventiende eeuw werd Europa geteisterd door een reeks militaire conflicten die de geschiedenis zijn ingegaan als de godsdienstoorlogen. De intense confrontaties tussen protestanten en katholieken lieten diepe bloedige sporen achter en vormden een spreekwoordelijk voorbeeld van de misère die de verstrengeling tussen macht en religieus fanatisme kan veroorzaken. Het verloop van deze conflicten is genoegzaam bekend, maar historici verschillen van mening over de oorzaken en de aard hiervan. In dit artikel geeft David Onnekink een verkennende analyse van de structurele oorzaken voor deze conflicten in comparatief perspectief, en geeft eveneens een overzicht van historiografische ontwikkelingen op dit gebied.
Lees verder...Karel V en de verhouding tussen godsdienst en politiek:
De onderhandelingen in Frankfurt (1539)
Met veel interesse heb ik kennisgenomen van het artikel van Lammert van Hemert over de politiek van Karel V tijdens de rijksdag in Regensburg van 1541. In zijn bijdrage maakt hij duidelijk dat in deze periode godsdienst en politiek nauw met elkaar verbonden waren. Om zijn politieke plannen te kunnen realiseren, diende Karel eerst de religieuze tegenstellingen te overbruggen. De auteur concludeert dat de religieuze discussies, die weliswaar 'door een heel scala aan politieke motieven' werden beïnvloed, duidelijk aan de politieke discussies voorafgingen. Er werd 'nadrukkelijk eerst over religie gediscussieerd', zo stelt hij.
Lees verder...God op het slagveld
Recensie
n.a.v. David Onnekink (ed.), War and Religion after Westphalia, 1648-1713 (Farnham 2009), 290 blz, £65,– ISBN: 978-0-7546-6129-0.
Lees verder...Tragiek en lijden van de hugenoten
Recensie
n.a.v. Albert Martin Steffe, De Hugenoten. Tragiek en lijden omwille van een eigen geloof (Baarn: Tirion, 1994) 473 blz., prijs fl. 49,50