RSSTransparant 22.1
De nieuwe Transparant is eind januari 2011 uitgekomen. Dit keer geen themanummer, maar een verzameling van diverse artikelen. Daarvan gaan er twee over het onderwerp confessionele politiek, dat kort geleden op de VCH-netwerkdag centraal stond.
Calvinistische Tupi's?
Indianen en de Nederlandse gereformeerde zending in Noord-Oost-Brazilië, 1625-1654
Dit artikel behandelt enkele motieven van de Tupi-sprekende Braziliaanse Indianen om zich te associeren met de gereformeerde religie gedurende de periode van de Nederlandse bezetting van Noord-Oost-Brazilië door de West-Indische Compagnie (WIC) van 1625 tot en met 1654.
Anti-slavernijcampagne als bindmiddel tussen overheid en zending
casus Gambia
Toen Sir Charles MacCarthy in 1819 op verlof ging naar Engeland, legde hij een aantal opmerkelijke bezoeken af. MacCarthy, gouverneur van Sierra Leone en de Engelse kolonies in de Senegambia, bezocht namelijk een aantal zendingsorganisaties. Zijn verzoek aan hen was dat ze zich zouden vestigen in de gebieden rond de rivier de Gambia. De Engelse overheid had namelijk in 1816 een zandbank in de Gambiarivier aangekocht, St. Marys genaamd, om er een garnizoen van het Royal African Corps te vestigen dat slavenschepen moest onderscheppen.
Lees verder...Katholieke missionarissen over protestantse zendelingen in China in de negentiende eeuw
‘Bedriegelijke lieden, zaaiers van dwalingen’
In de negentiende eeuw trokken katholieke missionarissen en protestantse zendelingen naar China. De twee groepen hadden hetzelfde doel: heel China te winnen voor het ware geloof, het christendom. Protestanten en katholieken waren in Europa echter al eeuwenlang uit elkaar gegroeid. Hoe pakte de verdeeldheid bij het thuisfront uit in het Chinese missieveld? Nederlandse en Belgische paters deden er in hun brieven naar Europa verslag van.
Lees verder...De welvaart van het nieuwe leven
Zending op Papoea
De zending op Nieuw-Guinea (het huidige Papoea, Indonesië) kende een nogal ongelukkige start. Met de dood van de eerste zendeling - werkman C.W. Ottow in 1862 en de dood van de eerste jezuïetenpatet C. le Cocq d’Armandville in 1896 begon de christianisering van the devils own counry niet onder een gelukkig gesternte. Ondanks tegenslagen kregen zending en missie vooral vanaf de jaren twintig van de vorige eeuw de wind in de rug, niet in de laatste plaats door de uitbreiding van het koloniale bestuur. Na de Tweede Wereldoorlog waren tal van organisaties actief in zending en missie, waaronder de zending van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) in het Boven-Digoel gebied.
Lees verder...Bijbels egalitarisme in zuidelijk Afrika (ca.1850-1900)
Zuidelijk Afrika was in de negentiende eeuw een geliefde bestemming voor zendelingen. De zendelingen zagen mogelijkheden tot massale bekeringen onder bijvoorbeeld de Bantu’s, Zoeloe’s, Khoikhoi (‘Hottentotten’), San (‘Bosjesmannen’), Hlubi an Nguni. Dit essay onderzoekt de houding van de zandelingen ten opzichte van deze zwarte bavolking. De idee dat ieder mens gelijk is voor God (egalitarisme) is een ideaal in het christeijke gedachtegoed. Maar hoe werkt dit in de praktijk van de zending? Wat gebeurde er als het egalitarisme botste met het doel van de zending?
Lees verder...Van Oegstgeest naar Bagdad
Protestants-theologische beeldvorming over de islam
Gebeurtenissen zoals de aanslag op de Twin Towers en de opkomst van de Taliban bebben het beeld van de islam in Europa drastisch verslechterd. Hoewel de meeste slachtoffers van het moslimfundamentalisrne zelf moslim zijn, is bet opmerkelijk dat bij de analyse van de opinievorming in Nederland een zaak nagenoeg onderbelicht blijft. Zo bestaat er een negatieve christelijk-theologische beeldvorming over de islam die - ondanks de secularisatie - het beeld van de islam tot op heden sterk bepaalt. Deze beeldvorming gaat deels terug op de missie- en zendingskringen van begin twintigste eeuw. Er bleek in zendingskringen intensief over de islam te zijn nagedacht. Niet als gevolg van de aanwezigbeid van moslims in eigen land, maar vanwege de koloniën.
Lees verder...Transparant 19.2
Themanummer "Zending"
Precies 200 jaar geleden, op 1 januari 1808, trad in de Verenigde Staten een wet in werking die de import op slaven verbood. Het jaar daarvoor hadden de Britten de slavenhandel ook al afgeschaft. Het succes van de abolitionisten in Groot-Brittannié was in belangrijke mate te danken aan een actieve groep evangelischen, die zich hiervoor al een aantal jaren sterk had gemaakt. Diezelfde evangelischen onderhielden vaak nauwe banden met zendingsorganisaties, die vanaf de jaren 1790 begonnen op te komen. Voor de meesten van hen bestond er weinig verschil tussen de humanitaire taak en de zendingsopdracht: in beide gevallen was het van belang dat fatsoenlijke burgers en christenen hun verantwoordelijkheid namen in het wereldrijk dat de Britten hadden gevestigd.
W. Somerset Maughan ontmoet de missionarissen
Schetsen uit China en Maleisië
Dit artikel geeft een algemeen overzicht van de lange geschiedenis en moeizame arbeid van de christelijke missionarissen en zendelingen in Azië. Het gaat in op de jaren twintig van de vorige eeuw, toen de schrijver W. Somerset Maugham (1874-1965) naar het Verre Oosten reisde en reisvignetten en korte verhalen over missionarissen en zendelingen in China en Maleisië schreef. Maugham, van Ierse afkomst, werd geboren in Parijs. Hij zou een van de bestbetaalde auteurs ter wereld worden, met bekende werken als Of Human Bondage, The Moon and Sixpence en The Razor’s Edge.
De romans, toneelstukken en korte verhalen van Maugham trokken een groot lezerspubliek, maar niettemin, of juist daarom, verwierf hij geen erkenning als een serieus schrijver. Zoals hij toegeeft in autobiografie The Summing Up (1938), had hij 'geen illusies over [zijn] literaire positie' (215). Hij wist inderdaad dat hij in de voorste rij stond van de tweederangs schrijvers.
De WIC en zending
'Den name Christi verbreit ende der Compagnies dienst gevordert naer behooren'
Sinds de jaren 1590 waren kooplieden en kapers uit de Republiek actief in Guinea', de westkust van Afrika, in de Caribische wateren en langs de noordoostkust van Zuid-Amerika. Ze vormden kleine compagnieën om uit Guinea specerijen, goud en ivoor te halen en uit West-Indië vooral suikerriet, verfhout en zout. De Caribische eilanden leverden ook zout en wat verfhout, maar dienden vooral als steunpunten voor de Kaapvaarders.
Lees verder...Zendelingenconferenties in Nederlands-Indië
Zending en elkaar ontmoetende culturen
Vanaf het einde van de 16e eeuw gingen Nederlanders buitengaats, vooral om handel te drijven, maar ook om gebieden te veroveren, landstreken te koloniseren en het christendom te prediken. Zending (en katholieke missie) brachten verschillende culturen met elkaar in aanraking en dat schiep specifieke problemen.
Het christendom stelde nogal eens eisen die moeilijk verenigbaar waren met cultureel bepaalde gewoonten, bijvoorbeeld op het gebied van huwelijk en gezin.
Als broeders samenwonen
Twee en een halve eeuw herrnhutters in Nederland
De geschiedenis van zending en oecumene bloeit. In deze aandacht deelt ook de Evangelische Broedergemeente. Vanouds genieten de broeders of herrnhutters bekendheid vanwege hun oecumenische gezindheid en stoutmoedige zendingsactiviteiten. Onder leiding van graaf Nikolaus Ludwig von Zinzendorf groeide de herrnhutter beweging in de achttiende eeuw uit tot de wereldwijde organisatie die ze nu nog is.
Lees verder...De eerste vrouwelijke zendingsarts in Nederlands-Indië
In 1920 werd Geertruida Johanna Dreckmeijer (1895-1992) als eerste vrouwelijke zendingsarts in dienst van de Gereformeerde Kerken naar Nederlands-Indië uitgezonden. Daar heeft ze meer dan vijftig jaar gewerkt. Voor haar inzet kreeg ze in 1971 zowel de ster van verdienste van de Indonesische regering als de Albert Schweitzer-prijs.
Lees verder...