Weetjes over Kerst
Wat weet u van de geschiedenis van het Kerstfeest af? Leer nieuwe feiten over het bekendste christelijke feest, of geef uw geheugen een oppoetsbeurt.
Lees verder...Boekpresentatie James Kennedy - Stad op een berg
Uitgeverij Boekencentrum organiseert op donderdag 14 januari 2010 de presentatie van het nieuwe boek van James Kennedy, Stad op een berg. Dit boek gaat over de publieke rol van de kerken in de samenleving. Kennedy zal in de Waalse Kerk in Den Haag de eerste exemplaren van het boek overhandigen aan Alexander Pechtold, partijleider van D66, en aan Arenda Haasnoot, predikant in de Protestantse Kerk in Nederland en vice-voorzitter van de synode.
Het gereformeerde geheugen
Op woensdag 8 juli 2009 werd vanaf 17.00u in Amsterdam een boek gepresenteerd over de gereformeerde herinneringsgeschiedenis.
Lees verder...Nieuwe publicatie over kerkgeschiedenis
Wie zijn kennis van de moderne kerkgeschiedenis wil ophalen, kan sinds mei 2009 een greep doen naar het boek Kerken onderweg van Jetty van Middelkoop.
Lees verder...Het Gereformeerden Boek
Op donderdag 23 april 2009 presenteerde historicus en journalist Willem Bouwman Het Gereformeerden Boek, een lees- en kijkboek over met name de kuyperiaanse gereformeerden, op de Vrije Universiteit in Amsterdam.
Lees verder...Kerkelijke archieven openbaar (na 1945)
Naast 15 km provinciale archieven beheert Het Utrechts Archief bijna 5 km archieven van kerkelijke instellingen, door de eeuwen heen en van diverse gezindten.
Lees verder...Een kerk die strijdt voor overleving
De Katholieke Kerk in Hongarije en Nederland, 1956-2006
In dit artikel wordt ingegaan op de reactie van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland op de Hongaarse Opstand, voornamelijk op het niveau van de katholieke hiërarchie. Daarnaast beschrijft het de contacten tussen de katholieke hiërarchie en kerkelijke verenigingen in Nederland en Hongarije tussen 1957 en 2005.
Lees verder...Koude Oorlog in de kerk
Uitgelicht aan de hand van de Nederlandse kerkelijke con- tacten met de DDR
Wat betekende de Koude Oorlog voor de kerken in Nederland? Aan de hand van de betrekkingen van de Nederlandse protestantse kerken met de DDR zal in dit artikel een antwoord op die vraag worden gezocht. Door taal, afstand en protestantse verwantschap was deze Oost-Westuitwisseling intensief. In mijn onlangs verschenen proefschrift, Over de Muur. De DDR, de Nederlandse kerken en de vredesbeweging, behandelde ik uitvoerig de ontwikkeling van de contacten en de reactie van het DDR-regime daarop. In dit artikel sta ik daarom vooral stil bij de theologische en politieke conceptualisering van het Oost-Westconflict binnen de kerken.
Lees verder...Verantwoording dragen voor het verleden
Contacten tussen de GKV en de NGK
Valt met historisch onderzoek helderheid te brengen in kerkstrijd die enkele decennia geleden leidde tot een kerkscheuring in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt)? Vorig jaar kwam in het Groningse Zuidhorn de synode bijeen van deze Kerken. Een van de onderwerpen die er besproken werd, was het verzoek om een onderzoek te starten naar de kerkstrijd in de jaren zestig die leidde tot het ontstaan van de Nederlands Gereformeerde Kerken. Frappant was de conclusie die de synode trok: dat een historisch onderzoek niet nodig was, omdat er toch geen reden was om de besluiten die destijds zijn genomen te herzien. Die reden zou er pas zijn wanneer die gronden wél gevonden zouden worden…
Lees verder...Nieuw handboek Nederlandse kerkgeschiedenis schetst alleen grote lijnen
Recensie
N.a.v. H.A.C. van Middelkoop, Kerken onderweg. Geschiedenis van kerken in Nederland (Barneveld: De Vuurbaak, 2009), ISBN 978-90-556-0415-9, 483 blz., € 24,90.
De afgelopen jaren zijn er met enige regelmaat overzichtswerken verschenen van de Nederlandse religie- en kerkgeschiedenis. Te denken valt aan Nederlandse religiegeschiedenis (2005) van Joris van Eijnatten en Fred van Lieburg, Herman Selderhuis' Handboek Nederlandse Kerkgeschiedenis (2006), Het Nederlandse christendom in de twintigste eeuw (2007) van de hand van Eginhard Meijering en in 2009 de bundel Het gereformeerde geheugen, onder redactie van George Harinck, Herman Paul en Bart Wallet.
Tussen schuilen en getuigen: Kennedy's analyse van de publieke rol van protestantse kerken
Recensie
n.a.v. James Kennedy, Stad op een berg. De publieke rol van protestantse kerken (Zoetermeer; Boekencentrum 2010) 187 blz., €17,90, ISBN 978-90-239-2135-6
Lees verder...Op Weg naar Samen - Samen op Weg
Persoonlijke impressies
Het Samen op Weg-proces (SoW) wordt gekenmerkt door 'gelijktijdige ongelijktijdigheid': diverse groeperingen in de kerk maken na elkaar ontwikkelingsprocessen door over 'dezelfde vraagstukken' en stellen zich daarin ten dele gelijk en ten dele ongelijk op. Dat speelde in de jaren 1960 maar het speelt ook nu, want noch op lokaal noch op landelijk niveau is het proces afgerond. In veel opzichten maakt binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) hervormd/gereformeerd niet zoveel uit, maar is deze 'gelijktijdige ongelijkheid' de grootste hindernis.
Lees verder...Vuur en vlam
Recensie
n.a.v. R. Kuiper en W. Bouwman (red.), Vuur en vlam, deel 2, De organisatie van het vrijgemaakt-gereformeerde leven 1944-1994 (Amsterdam: Buijten en Schipperheijn, 1998) 352 pag., isbn 90-6064-944-3, fl. 49,90.
Eigenzinnige visie op de Nederlandse kerkgeschiedenis
Recensieartikel
n.a.v. Peter van Rooden, Religieuze regimes. Over godsdienst en maatschappij in Nederland, 1570-1990 (Amsterdam: Bert Bakker, 1996) 250 blz., prijs fl. 39,90.
Christelijk gebruik van de geschiedenis
In het vorige nummer van Transparant werd meegedeeld dat de VCH een discussie wil starten over historisch besef. Wat is historisch besef en hoe is het daarmee gesteld in onze tijd? In dit artikel wil ik ingaan op historisch besef zoals het tot uitdrukking komt in het christelijk gebruik (en misbruik) van de geschiedenis. Ik heb het dan over historisch besef zoals het in zijn meest specifieke gedaante onder ons functioneert.
Lees verder...Bevindelijk gereformeerden in de negentiende eeuw
Een poging tot een 'alternatief' overzicht
De meest algemene ontwikkeling op (protestants) kerkhistorisch gebied in het negentiende-eeuwse Nederland was misschien wel de steeds vrijzinniger oriëntatie van de predikanten in de Hervormde Kerk en het splitsingsproces dat mede hierop volgde. In de geschiedschrijving door de erfgenamen van de bevindelijk gereformeerden onder deze afgesplitsten, is vooral aandacht geweest voor het organisatorische aspect: de plaatselijke gemeenten en het tot een geheel groeien van gemeentengroepen staan dikwijls centraal. Ook wordt de continuïteit ten opzichte van het verdere verleden, de periode van de Nadere Reformatie, graag benadrukt.
Lees verder...Schuld en boete na Hitler
De West-Duitse evangelisch-lutherse kerk in de naoorlogse jaren
Moeten wij boete doen voor ons verleden? Over die vraag wordt de laatste tijd behoorlijk gediscussieerd. De behoefte aan historische schuldbelijdenissen lijkt te zijn gegroeid. De slavernij, het kolonialisme in Indonesië, de kruistochten uit de twaalfde en dertiende eeuw: het is allemaal verleden tijd en toch trekt men er nu nog het boetekleed voor aan. Vergeving vragen voor wat je verre voorouders hebben misdaan is echter gemakkelijker dan schuld te belijden die dicht bij huis ligt en die je zelf mede veroorzaakt hebt. Het voorbaeld van de Duitse christenen na de Tweede Wereldoorlog bewijst hoe zwaar zo'n daad kan zijn en hoe complex schuld verwerkt en beleefd kan worden.
Lees verder...