RSSVan Deursen overleden
In verpleeghuis Van Wijckerslooth in Oegstgeest is maandagochtend 21 november 2011 de historicus dr. A. Th. van Deursen overleden.
Lees verder...Transparant 22.3
Eind juli is de nieuwe Transparant, nummer 22.3, verschenen. Dit keer niet een specifiek themanummer, maar als één woord de lading van dit nummer dekt, is het wel 'identiteit'. Het redactioneel van David Onnekink kunt u hier alvast lezen.
Lees verder...Exclusief: boeiende lezing Van Deursen
Op 8 juli j.l. gaf prof.dr. A.Th. van Deursen in de Nieuwe Kerk in Amsterdam een reactie op de zojuist verschenen bundel Het gereformeerde verleden: 'Over dit boek zou ik niet graag geëxamineerd worden', aldus de emeritus-hoogleraar. Hij heeft waardering voor het boek, maar plaatst ook kritische noten: 'Wat mij enigszins hindert, is een nu en dan blijkende voorkeur voor een wat afstandelijke woordkeus'.
Kerk, vaderland en dynastie
Boven aan dit papier heb ik als titel geplaatst: kerk, vaderland en dynastie. Dat heb ik gedaan om twee redenen. De eerste is deze. De vraagstelling van deze conferentie lijkt mij zinvol, en ze kan ook niet goed anders onder woorden gebracht worden dan in de titel van het programma is gebeurd. In de verbinding van God met Nederland en Oranje Iigt het probleem dat we willen bespreken. Zo moet dat benoemd worden, en dat doet geen afbreuk aan de eerbied die wij Gods naam verschuldigd zijn. Wat ik echter wil voorkomen is dat we al sprekende die naam steeds weer gaan gebruiken als deel van een formule, die we even gemakkelijk in de mond nemen als X + Y + Z. Daarom heb ik gekozen voor kerk, vaderland en dynastie.
De toekomst van de christelijke geschiedschrijving
Eigenlijk ontbreekt er een woord in de titel boven aan deze bladzijde. Mij was gevraagd te schrijven over 'de toekomst van de VCH en de christelijke geschiedschrijving'. Maar dat zijn twee heel verschillende dingen. De VCH is een van de laatste loten van de kleine verzuiling, die begonnen is met de oprichting van de Evangelische Omroep. De toekomstverwachting van al die nieuwe zuilorganisaties is tamelijk donker gekleurd, bij ontstentenis van een stabiel politiek en kerkelijk leven.
Lees verder...Meester van de indirecte belichting
De geschiedschrijver A.Th. van Deursen
Bavianen en Slijkgeuzen, met als ondertitel Kerk en Kerkvolk ten tijde van Maurits en Oldenbarnevelt (1974), Het kopergeld van de Gouden Eeuw in vier deeltjes (1978-1980), later gebundeld onder de titel Mensen van klein vermogen (1994) en tenslotte Een dorp in de polder, Graft in de zeventiende eeuw (1994), het zijn de grote werken van A.Th. van Deursen, en ze gaan alle in de eerste plaats over de kleine man. Volkscultuur, het reilen en zeilen van de gewone mens in vroegerjaren, met name in de zeventiende eeuw, heeft zijn grootste aandacht. Met een zeker mededogen zoekt hij de ontmoeting juist met die mensen uit het verleden die de geschiedenis betaald heeft "met het loon dat te beurt valt aan alle brave en fatsoenlijke mensen: ze zijn volkomen in de vergetelheid weggezakt." Wat drijft hem daartoe?
Lees verder...Arie van Deursen als katholiek historicus
Historicus Van Deursen brak in de jaren 1990 door bij het grote publiek. Soms werd hij daarbij ontvangen met kritische geluiden. Was het wetenschappelijk werk van Van Deursen niet teveel beïnvloed door zijn persoonlijke geloofsvisie? Tegenover dit soort bedenkingen van seculiere zijde volgde stevige omarming vanuit ultragereformeerde hoek. Biedt Van Deursen de ware vorm van christelijke geschiedschrijving? In zijn lezing bij de presentatie van De geest is meer dan het lichaam op 5 november 2010 in Gouda zocht prof. Fred van Lieburg naar de kern achter beide benaderingen. Volgens hem blijft het historisch vakmanschap van Van Deursen boven elke twijfel verheven. Zijn massieve beleving van de geopenbaarde waarheid hindert hem soms echter recht te doen aan nuances en ontwikkelingen binnen twintig eeuwen christendom.
Lees verder...Hommage aan A.Th. van Deursen
Op 5 november 2010 werd de bundel De geest is meer dan het lichaam in Gouda gepresenteerd. In de aanwezigheid van zijn vrouw, kinderen, vrienden en bekenden, ontving professor A.Th. van Deursen de door hemzelf geschreven bundel met opstellen over geschiedenis en cultuur. Als feestredenaars traden deze middag op de hoogleraren Fred van Lieburg en Gerrit Schutte.
Lees verder...Calvinist tussen ontkerstende collega's
A.Th. van Deursen laat zich niet annexeren door het klein-rechtse gereformeerde wereldje. Hij is gereformeerd, maar geen gereformeerde mannenbroeder. Hij schreef over thema's die in de gereformeerde traditie de harten sneller deed kloppen, maar zijn invalshoeken werden er soms betreurd. Ook daarbuiten incasseerde hij kritiek, maar dan juist omdat hij een gedateerd verzuild historicus zou zijn.
Lees verder...Interview met prof.dr. A. Th. van Deursen
Een goede kennis van Maurits
De verwachting dat A. Th. van Deursen een biografie zou schrijven over prins Maurits, leefde al sinds 1979. In dat jaar zag namelijk aan biografische bijdrage van zijn hand over de prins het licht in bundel Nassau en Oranje. Na 21 jaar is de hoop in vervulling gegaan. De eerste grote biografie van de emeritus hoogleraar en dan over die veelbesproken held van veel protestantse geschiedschrijvers in de afgelopen eeuwen. Een proeve van ontmythologisering of juist een poging om prins Maurits te behouden voor ontluistering door een seculiere biograaf? Een vraaggesprek over Maurits, methodiek en maatstaven.
Lees verder...