Bestrijders van Bilderdijk
Conrad Busken Huet en Pieter Geyl contra Willem Bilderdijk
Op 6 november 1999 organiseerde de VCH onder de titel 'Bilderdijk in meervoud' een symposium over de dichter en denker Willem Bilderdijk. Historicus Wim Berkelaar sprak bij die gelegenbeid over de harde kritiek die literair criticus Conrad Busken Huet in de negentiende eeuw en historicus Pieter Geyl in de twintigste eeuw op Bilderdijk en zijn bewonderaars hebben uitgeoefend. Hieronder volgt een ingekorte weergave van zijn lezing, waarin de vraag centraal staat wat hen bewoog zo heftig tegen Bilderdijk uit te varen en hoe redelijk bun pleidooi voor redelijkheid eigenlijk was. 'Huet en Geyl beschikten over een eigenschap die zoveel grote critici eigen is: een rationalisme dat gepaard gaat met een nauwelijks te bedwingen heftigheid, een neiging zich uit te spreken, het soms zelfs uit te schreeuwen.'
Lees verder...Willem de Clercq: sensitief en veelzijdig Réveilfiguur
Recentelijk verschenen twee interessante boeken over twee vooraanstaande mensen ult het Réveil. Het eerste is een ideeënhistorische studie van Van Eijnatten. over Bilderdijk het tweede een kroniek van het leven van Willem de Clercq door achterkleinzoon W.A. de Clercq. Van Eijnattens boek heeft commotie teweeggebracht. Daarin vindt weliswaar geen beeldenstorm plaats, maar wordt een fundamentele herziening van de waardering van Bilderdijks ideeënwereld bepleit. Van Eijnattens visie blijft hier buiten beschouwing, maar we kunnen wel constateren dat zijn studie het orthodox-protestantse beeld van Bilderdijk sterk aantast. Een christen-theosoof is immers een heel andere verschijningsvorm dan de vader van het Réveil.
Lees verder...Isaäc da Costa als ziener
Commentaar
Isaäc da Costa (1798-1860) was een ziener. Dat wist hij voor zichzelf en zijn christelijke Réveilvrienden wisten het ook. Da Costa keek altijd vooruit. Tot over de grens van het waarneembare. Da Costa was de grote Duider van het Réveil.
Lees verder...Een vriendschap in Réveilkring
Recensie
n.a.v. O.W. Dubois, Een vriendschap in Réveilkring. De omgang tussen lsaäc da Costa en Willem de Clercq (1820-1844) (Heerenveen: J.J. Groen en Zoon, 1997) 401 blz., prijs fl. 54,50.
Lees verder...