RSSHebe Kohlbrugge en Bé Ruys
Parallelle levens binnen de kerkelijke contacten tussen Nederland en de DDR 1949-1973
Na de val van het Honecker-regime eind 1989 beheerste het 'gelijk van rechts' de kolommen van de kranten en opiniebladen. DDR-sympathisanten, zoals sommige nieuwlinksers in de PvdA, bestuursleden van de (vriendschaps) Vereniging Nederland-DDR en vertegenwoordigers van kerkelijke instellingen en verbanden als Christenen voor het Socialisme werden overladen met kritiek. De vraag naar de redenen achter hun toenmalige engagement en de substantie ervan bleef echter goeddeels onbeantwoord. Waarom zetten sommige Nederlanders zich in voor de DDR of voor het communisme? Wat trok de betrokken christenen aan in de in principe atheïstische ideologie van Marx, Engels en Lenin?
Lees verder...Duitse dilemma's
Het verleden in de Duitse politieke cultuur
Er is geen land in Europa dat zo vaak in zijn bestaan van omvang, ligging, politiek systeem en politieke cultuur is veranderd als Duitsland. Bijzonder is dat elk 'nieuw' Duitsland binnen nieuwe grenzen steeds weer afstand moest nemen van het politieke systeem van de voorganger. Keer op keer werd een radicale breuk gemaakt. En in de periode 1949-1989 waren er zelfs twee Duitslanden: de democratische Bondsrepubliek en de totalitaire DDR. Pas de revolutie in het 'wonderjaar' 1989-1990 maakte een einde aan de deling. Maar na 1990 was er weer een nieuw Duitsland.
Lees verder...Dietrich Bonhoeffer: een christen voor alle seizoenen
"Pacifist, vrome predikant, profeet en putschist". Zo heeft Eberhard Bethge, de intiemste vriend van Dietrich Bonhoeffer, diens leven beknopt weergegeven. Deze vier p's geven een passende samenvatting van de fasen van Bonhoeffers ambtelijke en volwassen persoonlijke ontwikkeling.
Vijftig jaar Bondsrepubliek: een overzicht
Boekbespreking
Boekbespreking n.a.v.:
Hans Sarkowicz (red.), Sie prägten Deutschland. Eine Geschichte der Bundesrepublik in politischen Porträts (München: C.H. Beck 1999), 318 blz., DM 48,-
Kurt Sontheimer, So war Deutschland nie. Anmerkungen zur politischen Kultur der Bundesrepublik (München: C.H. Beck 1999), 262 blz., DM 38,-
Gerhard A. Ritter, Über Deutschland. Die Bundesrepublik in der deutschen Geschichte (München: C.H. Beck, 1999), 303 blz., DM 39,80
Mary Fulbrook, German National Identity after the Holocaust (Oxford: Blackwell Publishers 1999), 248 blz., fl. 24,95
Manfred Görtemaker, Geschichte der Bundesrepublik Deutschland. Von der Grundung bis zur Gegenwart (München: C.H. Beck, 1999), 915 blz., DM 78,-
DDR-kunstenaars en het Duitse religieuze verleden
De Duitse Democratische Republiek was aan staat gefundeerd op marxistisch-islamstische principes. Haar politieke leiders beschouwden de republiek als de eerste, succesvolle realisatie van een arbeiders en boerendictatuur op Duitse bodem. Door hun staat in typisch Duitse termen te definiëren en historisch te verklaren, hoopte de Oost-Duitse machthebbers de bevolking te winnen voor het socialistische experiment. De wisselwerking van de historische verklaring voor het ontstaan van de DDR, het Duitse nationalisme en de consolidatie van de Oost-Duitse republiek speelde zich onder andere af op cultureel gebied. In dit essay staat de culturele confrontatie met en de doorwerking van het Duitse verleden in de beeldende kunsten centraal. Konden religieuze thema’s daarin ook een plaats krijgen?
Lees verder...Schuld en boete na Hitler
De West-Duitse evangelisch-lutherse kerk in de naoorlogse jaren
Moeten wij boete doen voor ons verleden? Over die vraag wordt de laatste tijd behoorlijk gediscussieerd. De behoefte aan historische schuldbelijdenissen lijkt te zijn gegroeid. De slavernij, het kolonialisme in Indonesië, de kruistochten uit de twaalfde en dertiende eeuw: het is allemaal verleden tijd en toch trekt men er nu nog het boetekleed voor aan. Vergeving vragen voor wat je verre voorouders hebben misdaan is echter gemakkelijker dan schuld te belijden die dicht bij huis ligt en die je zelf mede veroorzaakt hebt. Het voorbaeld van de Duitse christenen na de Tweede Wereldoorlog bewijst hoe zwaar zo'n daad kan zijn en hoe complex schuld verwerkt en beleefd kan worden.
Lees verder...