RSSBavinck beste reisverhaal
Met een overgrote meerderheid van stemmen is het verhaal Mijn reis naar Amerika van Herman Bavinck (1892) gekozen tot winnaar van een wedstrijd voor reisverhalen, die was uitgeschreven door de KB en uitgeverij Prometheus.
Lees verder...Het Gereformeerden Boek
Op donderdag 23 april 2009 presenteerde historicus en journalist Willem Bouwman Het Gereformeerden Boek, een lees- en kijkboek over met name de kuyperiaanse gereformeerden, op de Vrije Universiteit in Amsterdam.
Lees verder...Kerkelijke archieven openbaar (na 1945)
Naast 15 km provinciale archieven beheert Het Utrechts Archief bijna 5 km archieven van kerkelijke instellingen, door de eeuwen heen en van diverse gezindten.
Lees verder...Niet tobben, maar actie
Een gesprek met Agnes Amelink over gereformeerden en hun gezagsdragers
Een solide bolwerk van degelijkheid, ijver en vroomheid. Een behoudende buffer in tijden van verwarring en verandering.
Lees verder...W. Somerset Maughan ontmoet de missionarissen
Schetsen uit China en Maleisië
Dit artikel geeft een algemeen overzicht van de lange geschiedenis en moeizame arbeid van de christelijke missionarissen en zendelingen in Azië. Het gaat in op de jaren twintig van de vorige eeuw, toen de schrijver W. Somerset Maugham (1874-1965) naar het Verre Oosten reisde en reisvignetten en korte verhalen over missionarissen en zendelingen in China en Maleisië schreef. Maugham, van Ierse afkomst, werd geboren in Parijs. Hij zou een van de bestbetaalde auteurs ter wereld worden, met bekende werken als Of Human Bondage, The Moon and Sixpence en The Razor’s Edge.
De romans, toneelstukken en korte verhalen van Maugham trokken een groot lezerspubliek, maar niettemin, of juist daarom, verwierf hij geen erkenning als een serieus schrijver. Zoals hij toegeeft in autobiografie The Summing Up (1938), had hij 'geen illusies over [zijn] literaire positie' (215). Hij wist inderdaad dat hij in de voorste rij stond van de tweederangs schrijvers.
Koude Oorlog in de kerk
Uitgelicht aan de hand van de Nederlandse kerkelijke con- tacten met de DDR
Wat betekende de Koude Oorlog voor de kerken in Nederland? Aan de hand van de betrekkingen van de Nederlandse protestantse kerken met de DDR zal in dit artikel een antwoord op die vraag worden gezocht. Door taal, afstand en protestantse verwantschap was deze Oost-Westuitwisseling intensief. In mijn onlangs verschenen proefschrift, Over de Muur. De DDR, de Nederlandse kerken en de vredesbeweging, behandelde ik uitvoerig de ontwikkeling van de contacten en de reactie van het DDR-regime daarop. In dit artikel sta ik daarom vooral stil bij de theologische en politieke conceptualisering van het Oost-Westconflict binnen de kerken.
Lees verder...De SDAP en de massapolitiek
Recensie
n.a.v. Barnard Rulof, Een leger van priesters voor een heilige zaak. SDAP, politieke manifestaties en massapolitiek 1918-1940 (Amsterdam: Wereldbibliotheek, 2007), 400 pag., €34,90.
Aan het einde van de negentiende eeuw veranderde in West-Europa het karakter van politiek. In plaats van het debat van de heren van stand kwam de massapolitiek van ideologische partijen die werden aangevoerd door charismatische leiders. Doel van deze ideologische partijen was het steun verkrijgen van groepen uit de samenleving en deze aan de partij te binden om zo een gedisciplineerde massabeweging te vormen. Na de Eerste Wereldoorlog, toen in de meeste West-Europese landen het algemeen kiesrecht was ingevoerd, ging men door met deze pogingen, hoewel de partijen nu waren gevormd.
Een geschiedenis vol verrassingen
Recensie
n.a.v. Cees en Paul van der Laan, Toen de kracht Gods op mij viel. 100 jaar pinksterbeweging in Nederland 1907-2007 (Kampen: Kok, 2007), 223 blz., €27,50.
De geschiedenis van de pinksterbeweging, zowel in Nederland als in Amerika waar haar bakermat ligt, leert ons hoe veel van onze principiële standpunten achteraf toch gerelativeerd worden. De pinksterbeweging is een klassiek voorbeeld van een vernieuwingsbeweging die na een eerste fase van expliciete veroordeling door de christenheid volwaardig is bevonden en helemaal is geaccepteerd. Daar was wel een eeuw voor nodig. Dit goedverzorgde boek is nog geen kritische analyse van deze uiterst succesvolle beweging, maar valt onder de herinne- ringsliteratuur.
Verantwoording dragen voor het verleden
Contacten tussen de GKV en de NGK
Valt met historisch onderzoek helderheid te brengen in kerkstrijd die enkele decennia geleden leidde tot een kerkscheuring in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt)? Vorig jaar kwam in het Groningse Zuidhorn de synode bijeen van deze Kerken. Een van de onderwerpen die er besproken werd, was het verzoek om een onderzoek te starten naar de kerkstrijd in de jaren zestig die leidde tot het ontstaan van de Nederlands Gereformeerde Kerken. Frappant was de conclusie die de synode trok: dat een historisch onderzoek niet nodig was, omdat er toch geen reden was om de besluiten die destijds zijn genomen te herzien. Die reden zou er pas zijn wanneer die gronden wél gevonden zouden worden…
Lees verder...Golven van geweld
Het conflict in de Molukken, 1999-2002
Toen in januari 1999 het nieuws over het geweld in de Molukken bekend werd in Nederland, overheerste ongeloof bij al degenen die zich bij de Molukken betrokken voelen. Geschokt en vol verbazing namen zij kennis van de ontwikkelingen in de Molukken, waar volgens het algemene beeld moslims en christenen sinds eeuwen met elkaar in vrede leefden. Ron Habiboe ontwart de econcomische, sociale, etnische en politieke lijnen die in het conflict in de Molukken door elkaar lopen en maakt een voorlopige balans op.
Lees verder...De kerk als maatschappelijke beweging, 1950-2000
Verzuiling was een Europees fenomeen. Vooral katholieken en socialisten begonnen zich eind negentiende en begin twintigste eeuw actief te organiseren op maatschappelijk en politiek gebied in landen als Belgie, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk en Nederland. Deze opvallende politieke mobilisatie werd veroorzaakt door een aantal gecompliceerde ontwikkelingen, van socio-economische, religieuze en ideologische aard. De religieuze motivatie kwam voornamelijk van leken die hun eigen organisaties wilden oprichten om zodoende beter uitdrukking te kunnen geven aan hun religieuze overtuiging.
Lees verder...Zwevende partijen maken zwevende kiezers
Kenmerkend voor de Nederlandse politiek is vanouds, dat de politieke partijen zijn te herleiden tot politieke stromingen, terwijl deze politieke stromingen op hun beurt weer voortkomen uit de geestelijke stromingen van het rooms-katholicisme, het humanisme en het orthodox-protestantisme. Dit 'drievoudig snoer' van politieke partijen, politieke stromingen en geestelijke stromingen is mede te danken aan de christelijke partijen. Toen deze eenmaal waren opgericht, zagen de seculiere partijen zich genoodzaakt eveneens op een fundamentele wijze politiek te bedrijven.
Lees verder...Vissen in de electorale vijver
Recensie
n.a.v. Koen Vossen, Vrij vissen in het Vondelpark. Kleine politieke partijen in Nederland 1918-1940, Amsterdam: Wereldbibliotheek, 2003, 320 pag., €31,90.
De jaren zestig: vloek of zegen
Al enige jaren maakt de Nederlandse culturele elite zich zorgen over de normen en waarden. Die zouden in de afgelopen drie decennia verloederd zijn. Volgens de verloederingshypothese is de gemiddelde Nederlander een gewetenloze individualist geworden, die slechts denkt aan zijn eigen materiële belang en geen weet meer heeft van sociale discipline.
Lees verder...Het neocalvinisme en de verbreiding van het calvinisme
Anders dan bijvoorbeeld de moderne devotie is het calvinisme niet een beweging die in de Nederlanden haar oorsprong vindt. Iemand als Petrus Hofstede de Groot stond er om die reden in de negentiende eeuw kritische tegenover: wilde Nederland weer tot bloei komen, dan zou ze niet bij een uitheemse beweging als het clavinisme moeten aansluiten, maar veeleer bij inlandse vroomheidsbewegingen als de moderne devotie. Daar lagen de Nederlandse wortels van een gereformeerde theologie.
Lees verder...'Volgende week ga ik Kuyper weer citeren!'
Interview met Tweede-Kamerlid Jan Schinkelshoek (CDA)
Op een zonnige dag in april reisde ik naar Den Haag voor een interview met Jan Schinkelshoek. Sinds 2006 zit hij in de Tweede Kamer, als de nummer elf van het CDA. De 55-jarige politicus heeft nu al een imposante carrière achter de rug. Zo trad hij in 1986 op als campagneleider van Ruud Lubbers ('Laat Lubbers zijn karwei afmaken'), was hij jarenlang hoofdredacteur van de Haagsche Courant (1994-2000) en werd hij in 2005 – in dienst van de Rabobank – uitgeroepen tot "Communicatiemanager van het Jaar", vanwege het reclamepersonage Jochem de Bruijn. Deze fictieve persoon, bedacht door Schinkelshoek, moest Nederland duidelijk maken dat de Rabobank geen saaie boerenleenbank is, maar een betrouwbare en vernieuwende bank. Ook hielp Schinkelshoek minister-president Jan Peter Balkenende de afgelopen jaren om diens beleid aan de man en vrouw te brengen.
Lees verder...Het Particulier Initiatief: een actor in ontwikkeling
Over particuliere ontwikkelingshulp
Meer en meer Nederlanders zetten zelf een kleinschalige ontwikkelingsorganisatie op. Wie zijn deze doe-het-zelvers, actieve wereldburgers of particuliere initiatieven? Hoe ontstaan ze en wat weten we al over de projecten die wereldwijd door hen worden opgezet?
Lees verder...Missie in een nieuwe jas?
De plaats van particuliere ontwikkelingsorganisaties in de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking
Anno 2009 is de rol van Nederlandse particuliere organisaties in de hulpverlening aan derde wereldlanden niet meer weg te denken. Naast de grote, door de Nederlandse overheid gesubsidieerde organisaties als Novib, Cordaid en ICCO zijn duizenden kleinere organisaties betrokken bij de armoedebestrijding. We kunnen daarbij denken aan een plaatselijke kerkgemeenschap die voor een zusterkerk in Afrika een inzamelingsactie organiseert, maar ook particulieren die zich tijdens hun vakantie inzetten voor de bouw en inrichting van een schooltje.
Een ware goudmijn
Recensieartikel
n.a.v. Eric Hobsbawm, Een eeuw van uitersten. De twintigste eeuw 1914-1991 (Amsterdam: Het Spectrum) 723 blz., prijs fl. 9,90.
Lees verder...Geloof en migratie in Nederland sinds 1945
Inleiding in de theorievorming
Immigratie is een historische contante in de Nederlandse geschiedenis. Om allerlei redenen vestigden mensen zich hier en droegen bij aan de diversificatie van het Nederlandse christendom. Welke rol speelt het geloof in de strategieën van de migranten om hun migratieplannen te verwezenlijken? Welke nieuwe interpretaties van het geloof ontstaan op die manier? Na een inleiding in de migratiegeschiedenis van de komst van recente religieuze stromingen naar Nederland schets ik aan de hand van recent onderzoek de betekenis van het geloof voor de migratie-ervaring, voor de aanpassingstrategieën van migranten en voor de opkomst van een theologie van de migratie.
Lees verder...Mislukte Schorskes-imitaties
Recensie
n.a.v. Jan Bank en Maarten van Buuren, 1900. Hoogte van burgerlijke cultuur (Den Haag: SDU, 2000) 624 blz., fl. 95,00
Lees verder...De metamorfose van de wereld
Recensie
n.a.v. Peter Conrad, De metamorfose van de wereld. De cultuurgeschiedenis van de twintigste eeuw (Amsterdam: Anthos/Manteau, 1999), 895 blz., fl. 125,00.
Lees verder...