RSSTransparant 22.1
De nieuwe Transparant is eind januari 2011 uitgekomen. Dit keer geen themanummer, maar een verzameling van diverse artikelen. Daarvan gaan er twee over het onderwerp confessionele politiek, dat kort geleden op de VCH-netwerkdag centraal stond.
De Nederlandse monarchie 1813-1993
De Nederlandse monarchie wordt gekenmerkt door haar relatief korte existentie. Als instelling bestaat zij namelijk nog geen twee eeuwen, terwijl de oude Europese monarchieën uit de Middeleeuwen dateren, toen er nog geen Nederlandse staat bestond. Toen op het eind van de 16e eeuw vrij toevallig de Nederlandse republiek voortkwam uit de Opstand tegen Philips II (die niet alleen koning van Spanje maar ook heer der Nederlanden was), bekleedden de prinsen van Oranje er de hoogste civiele en militaire ambten in de vijf belangrijkste gewesten; de verwante graven van Nassau-Dietz bekleedden in Friesland en Groningen die positie. Hun machtspositie kwam vooit uit de centrale rol die prins Willem van Oranje (1533-1584) gespeeld had in het gewapende verzet tegen de wettige landsheer uit het Huis Habsburg – samen met zijn broers Johan, Lodewijk, Adolf en Hendrik van Nassau.
Lees verder...Opgaan, blinken en verzinken
Onvredepartijen in de Nederlandse politiek
Gedurende het jaar 2002 schudde de Nederlandse politiek op zijn grondvesten door de plotselinge opkomst van de 'Lijst Pim Fortuyn' (LPF). Deze behaalde op 15 mei van dat jaar een nog nooit vertoonde verkiezingsoverwinning. Hoe kan een partij (of is het in dit verband beter te spreken van een persoon of een beweging?) in korte tijd de samenleving zo in beweging brengen? Deze 'onvredepartijen', zoals de LPF, krijgen – na een snelle en vaak onstuimige opkomst en een korte periode van bloei – vrijwel zeker te maken met een snel verval. In dit artikel wordt een verklaring gezocht voor zowel dit succes als die snelle neergang.
Lees verder...De SDAP en de massapolitiek
Recensie
n.a.v. Barnard Rulof, Een leger van priesters voor een heilige zaak. SDAP, politieke manifestaties en massapolitiek 1918-1940 (Amsterdam: Wereldbibliotheek, 2007), 400 pag., €34,90.
Aan het einde van de negentiende eeuw veranderde in West-Europa het karakter van politiek. In plaats van het debat van de heren van stand kwam de massapolitiek van ideologische partijen die werden aangevoerd door charismatische leiders. Doel van deze ideologische partijen was het steun verkrijgen van groepen uit de samenleving en deze aan de partij te binden om zo een gedisciplineerde massabeweging te vormen. Na de Eerste Wereldoorlog, toen in de meeste West-Europese landen het algemeen kiesrecht was ingevoerd, ging men door met deze pogingen, hoewel de partijen nu waren gevormd.
Reinhold Niebuhr en zijn haat-liefdeverhouding met het liberalisme en marxisme
Tot de op de dag van vandaag blijft de Amerikaanse theoloog Reinhold Niebuhr (1892-1971) mensen inspireren. Niet alleen verschijnen er nog steeds artikelen en boeken over hem, ook politici laten zich door zijn ideeën leiden. Niet in de laatste plaats voormalig partijvoorzitter Henk Bleker van het CDA. Tijdens het CDA-congres dat live door iedereen gevolgd kon worden, opende bij het congres met de bekende woorden die aan Niebuhr worden toegeschreven: 'God, schenk de kalmte te aanvaarden de dingen die ik niet kan veranderen, moed om te veranderen wat ik kan veranderen, en de wijsheid om het verschil hiertussen te zien.'
Lees verder...