RSSOm het protestants belang veilig te stellen
Engelse hulpacties voor continentale protestanten in de 18e eeuw
In 1699 werd de Society for the Promotion of Christian Knowledge (SPCK) opgericht. De vereniging maakte zich zorgen om de situatie van de kerk, maar ook om het lot van protestanten op het Europese continent. Netwerken werden opgericht om protestantse broeders in nood te hulp te schieten. In dit artikel bespreekt Sugiko Nishikawa de activiteiten van de SPCK gedurende de achttiende eeuw en analyseert ze verschuivingen in werkterrein en doelstelling van deze vereniging.
Lees verder..."Zonder koeienverhalen zal het niet gaan"
Over inspiratiebronnen in de literatuur bij de beeldvorming van het verleden
Zes jaar geleden gebeurde er tijdens een van mijn lessen iets, wat ik voorlopig als hét dieptepunt van mijn onderwijsloopbaan beschouw. In een uiteenzetting over het geestelijke klimaat van de 19e eeuw voor tweedejaarsstudenten, nodig voor de context voor het werk en de betekenis van Bilderdijk, gebruikte ik het begrip "de Verlichting". Op dat moment zag ik een van de studenten naar de tl-balken aan het plafond in het klaslokaal kijken. In een moment van lichte ontsteltenis wist ik even niet wat ik doen moest. Ik herstelde me echter snel, en vervolgde, door aan de studenten te vragen, of ze de oorsprong, inhoud, betekenis en invloed van deze stroming konden uitleggen.
Lees verder..."Voorwaarts, vrienden, verzamel je moed en wrok: daar zijn uw vervolgers!"
Maarschalk Schomberg en de Hugenotensoldaten
In 1685 herriep Lodewijk XIV van Frankrijk het Edict van Nantes, dat de vrijheid van godsdienstuitoefening sinds 1598 aan Franse protestanten had gegarandeerd. Dit artikel richt zich op de reactie van Hugenootse soldaten die dienst deden in het Franse leger, maar die zich na deze manoeuvre van de koning gedwongen zagen uit te wijken naar het buitenland. Uiteindelijk namen velen van hen dienst in het leger van stadhouder-koning Willem III. De bekendste onder hen was wel Frederick Herman von Schomberg, maarschalk in het Franse leger.
Lees verder...Mythe, werkelijkheid of nog iets anders?
De Industriële Revolutie
De industriële revolutie is een van die grote historische concepten die zozeer zijn geijkt en beproefd, dat er net ais bij ‘de Verlichting en 'de Reformatie' vaak in hoofdletters werden gebruikt om het belang ervan aan te geven. Daarmee is niet gezegd dat het een onomstreden begrip is. Integendeel. Een aantal historici heeft het begrip omarmd omdat het verwijst naar de grote omslag in de sociaal-economische geschiedenis van de westerse wereld. Anderen ontkennen de werkelijkheidswaarde van de industriële revolutie echter hardnekkig en noemen het een mythe. Toch is de term zo ingeburgerd dat elk handboek over de West-Europese geschiedenis er wel een aantal bladzijden aan wijdt. Is dat terecht? Heeft het begrip industriële revolutie zijn waarde bewezen?
Lees verder...Methodisme in een revolutionair tijdperk
Aan het begin van de Industriële Revolutie begon in Engeland John Wesley een christelijke onderwijzing die 52 jaar zou duren en die verantwoordelijk werd voor de verspreiding van het christelijk geloof onder de armen, lang vergeten door een lakse gevestigde kerk. De beweging die hij in gang zette, is zelfs gezien als de oorzaak voor de afwezigheid van een revolutie in het last achttiende-eeuwse Engeland. Wesley was betrokken bij een kleine spirituele groep die zou uitgroeien tot een beweging in een periode van relatieve irreligiositeit. Hij werd bespot als een enthousiasteling en een religieuze rebel. Dit artikel zal nader ingaan op John Wesley en zijn beweging.
Lees verder...Verstrengeling van natiebesef en antipapisme in de late achtiende eeuw
Recensie
n.a.v. Edwina Hagen, 'Een meer of min doodlyken haat'. Antipapisme en cultureel natiebesef in Nederland rond 1800 (Nijmegen: Vantilt 2008) 314 blz., € 24,90; ISBN 978 90 77503 867.
Lees verder...Patriotten en prinsgezinden in Goes
'Wie Oranje niet wil minnen, steek ik zoo den oven binnen.' De bakker in Goes die dit opschrift op zijn winkeldeur had aangebracht, was niet de enige aanhanger van stadhouder Willem V in de stad. Integendeel, Goes was in de jaren 1780-1795 sterk oranjegezind. Toch beïnvloedde het patriottenklimaat in de Republiek ook het weer in Goes. De spreuk van de bakker doet al vermoeden dat de spanningen tussen prinsgezinden en patriotten in Goes net als elders in het land bij tijden hoog opliepen. In dit artikel wordt nagegaan in hoeverre de politieke situatie in Goes in de periode 1780-1813 een afspiegeling is van de landelijke ontwikkelingen.
Rond de verplaatsing van het stadhouderlijk hof in 1747
Recensie
n.a.v. Jo Huizinga e.a. (ed.), Van Leeuwarden naar Den Haag. Rond de verplaatsing van het stadhouderlijk hof in 1747 (Franeker; Van Wijnen, 1997) 141 blz., prijs fl. 24,50.
Lees verder...