Comenius als 'speelbal' tussen Oost en West

Het Comeniusverdrag en het Nederlandse Oost-Europa- beleid tijdens en na de Koude Oorlog

De beroemde Tsjechische filosoof, theoloog, pedagoog en humanist Jan Amos Komensk (1592-1670), ofwel Comenius zoals zijn gelatiniseerde naam luidde, is in 1670 in het Gothische kerkje in Naarden begraven. Hij was vanwege het rekatholiseringsbeleid van de regering naar Nederland gevlucht. Comenius was voor Tsjechoslowakije een nationaal symbool. In 1933 sloten Nederland en Tsjechoslowakije het zogenaamde Comeniusverdrag: Nederland gaf Tsjechoslowakije de grafkapel voor één gulden voor ‘onbegrensden tijd’ in erfpacht. Dit verdrag was tijdens en na de Koude Oorlog een opmerkelijk politiek-symbolisch onderdeel van het Nederlandse Oosteuropabeleid.

Lees verder...

De communistische wederopstanding van Johannes Hus

Historicus Zdenek Nejedlý als brug tussen Tsjechoslo- waakse Republiek en communisme

De communistische dictatuur in Tsjechoslowakije kwam niet uit de lucht vallen. Zelfs een vooraanstaand Tsjechisch historicus als Zdenek Nejedlý zag de communisten als de logische en legitieme leiders van het volk. Welke ontwikkeling maakte hij van de jaren dertig tot de jaren vijftig door? En welke rol speelde zijn zijn verering voor de Tsjechische veertiende/vijftiende-eeuwse reformator Johannes Hus daarbij?

Lees verder...