RSS"Zonder koeienverhalen zal het niet gaan"
Over inspiratiebronnen in de literatuur bij de beeldvorming van het verleden
Zes jaar geleden gebeurde er tijdens een van mijn lessen iets, wat ik voorlopig als hét dieptepunt van mijn onderwijsloopbaan beschouw. In een uiteenzetting over het geestelijke klimaat van de 19e eeuw voor tweedejaarsstudenten, nodig voor de context voor het werk en de betekenis van Bilderdijk, gebruikte ik het begrip "de Verlichting". Op dat moment zag ik een van de studenten naar de tl-balken aan het plafond in het klaslokaal kijken. In een moment van lichte ontsteltenis wist ik even niet wat ik doen moest. Ik herstelde me echter snel, en vervolgde, door aan de studenten te vragen, of ze de oorsprong, inhoud, betekenis en invloed van deze stroming konden uitleggen.
Lees verder...Theologie en politiek in de vroege Schotse Verlichting
Recensie
n.a.v. Anne Skoczylas, Mr Simson’s Knotty Case. Divinity, Politics and Due Process in Eighteenth-Century Scotland, Montreal: McGill-Queen’s University Press, 2001, 416 blz., €100,99.
Religie en verlichting in Nederland
Recensie
n.a.v. E. van der Wall en L. Wessels (red.), Een veelzijdige verstandhouding. Religie en Verlichting in Nederland, 1650-1850 (Nijmegen: Vantilt, 2007) 454 blz., €29,90.
Een verlichte dominee in de Republiek
Een blik op Verlichting, politiek en religie in de Republiek
Hij was tegen Spinoza. Toen hij voor de Provinciale Staten van Overijssel verscheen, zei hij dat hij nooit spinozisme, maar slechts orthodoxie had geleerd. Toch werd Frederik van Leenhof, predikant te Zwolle, in 1712 uit de gereformeerde kerk gezet. Hij had een gedachtegoed verkondigd dat misschien niet spinozistisch, maar in ieder geval onaanvaardbaar radicaal was. De geschiedenis rondom Van Leenhof laat zien dat de Verlichting in Nederland zich niet beperkte tot filosofische werken van geleerden die buiten of op de rand van de religieuze gemeenschap stonden.
Lees verder...David Hume over wonderen
De Verlichting krijgt vaak de schuld van de ondermijning van het geloof aan wonderen. Als geen ander heeft de Engelse Verlichtingsfilosoof David Hume (1711-1776) de naam dat zijn scepticisme afrekende met wonderen. De bijzondere geschiedenis van het ontstaan van zijn opstel 'Of Miracles' laat echter zien welke motieven en doelstellingen de schrijver had. Dit essay is nog steeds uitgangspunt voor het debat ever wonderen. De Groninger emeritushoogleraar prof.dr. P.L. van Holthoon plaatst Humes denken in zijn verband.
Lees verder...