RSSDe balans opgemaakt
Recente geschiedschrijving over de ARP (deel IV)
In een vrij kort tijdsbestek verscheen vorig jaar [in 2001] een overzichtsgeschiedenis en een aantal deelstudies over de historie van de Antirevolutionaire Partij. En intussen zijn ten minste nog twee studies verschenen over dat kennelijk roemruchte deel van de Nederlandse politieke geschiedenis.
'Ik ben onschuldig!'
Over rehabilitatie van politieke misdadigers
In de naoorlogse geschiedenis van Nederland heeft de verwerking van de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol gespeeld in het maatschappelijke en politieke leven. Een onlosmakelijk onderdeel van dit verwerkingspreces was het beoordelen van politici die gedurende de oorlog een dubieuze rol hadden gespeeld. Veer politici die zich een overtuigd nazi-aanhanger hadden getoond, was de veroordeling geen groot probleem. Zij werden ter dood veroordeeld of kregen een levenslange gevangenisstraf. Het bleek lastiger te zijn om politici te beoordelen die zich niet zonder meer achter de nazi-ideologie hadden geschaard, maar van wie wel duidelijk was dat zij zich niet hadden gedragen zoals van hen mocht worden verlangd.
Lees verder...Schotse theologiestudenten in de Republiek
De achttiende eeuw was een bijzondere tijd voor Schotland. Na ruim een eeuw van religieuze strijd, burgeroorlog en lnterregnum onder Cromwell, economische problemen, en een omstreden unie met naaste buur Engeland, brak rond 1730 een nieuwe periode aan. De Schotse Verlichting wordt ook wel bestempeld als de bloeiperiode die min of meer spontaan een einde maakte aan de lange, donkere zeventiende eeuw waarin orthodox presbyterianisme en een slechte economie iedere vooruitgang in de weg stonden.
Lees verder...Zwevende partijen maken zwevende kiezers
Kenmerkend voor de Nederlandse politiek is vanouds, dat de politieke partijen zijn te herleiden tot politieke stromingen, terwijl deze politieke stromingen op hun beurt weer voortkomen uit de geestelijke stromingen van het rooms-katholicisme, het humanisme en het orthodox-protestantisme. Dit 'drievoudig snoer' van politieke partijen, politieke stromingen en geestelijke stromingen is mede te danken aan de christelijke partijen. Toen deze eenmaal waren opgericht, zagen de seculiere partijen zich genoodzaakt eveneens op een fundamentele wijze politiek te bedrijven.
Lees verder...Vissen in de electorale vijver
Recensie
n.a.v. Koen Vossen, Vrij vissen in het Vondelpark. Kleine politieke partijen in Nederland 1918-1940, Amsterdam: Wereldbibliotheek, 2003, 320 pag., €31,90.
Theologie en politiek in de vroege Schotse Verlichting
Recensie
n.a.v. Anne Skoczylas, Mr Simson’s Knotty Case. Divinity, Politics and Due Process in Eighteenth-Century Scotland, Montreal: McGill-Queen’s University Press, 2001, 416 blz., €100,99.
Een onbekende episode uit WO II
Recensie
n.a.v. Ad van Liempt, Kopgeld. Nederlandse premiejagers op zoek naar joden, 1943, Amsterdam: Balans, 2002, 360 blz., €21,50.
De burgermilitie van Florence
Van de twaalfde tot de veertiende eeuw
In middeleeuws Italië was het vooral de taak van de burgers om hun stad tegen vijanden te verdedigen. Wanneer de stad werd bedreigd, diende de burgermilitie een mogelijke aanval af te slaan. In de loop van de tijd werd er echter steeds minder van de militie gebruikgemaakt.
Lees verder...De meester overlever Saddam Hoessein
Recensie
n.a.v. Con Coughlin, Saddam. Biografie van een dictator, Het Spectrum / Manteau, Utrecht 2002, 360 blz., € 22,50
Lees verder...Katholieke karikaturen
Recensie
n.a.v. Albert van der Zeijden, Katholieke identiteit en historisch bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn 'nationale' geschiedschrijving (Hilversum: Verloren 2002) 368 blz., €30,-
Lees verder...Hartenbloed over hoogmoedige waarheidsclaim
Verslag VCH-jaarvergadering
Geschiedschrijvers zijn op zoek naar de waarheid, maar de waarheidsclaim maakt onder historici veel kritische tongen los. Gespreksleider Ton van der Schans wilde tijdens de laatste VCH-jaarvergadering "hartenbloed" zien vloeien in het "gevecht van de geest” tussen de inleiders dr. Albert van der Zeijden, prof.dr. P.B.M. Blaas en prof. dr. A.Th. van Deursen. De jaarvergadering over 'religie en nationale identiteit' bewoog zich rond het proefschrift van Van der Zeijden over de negentiende eeuwse katholieke arts en geschiedschrijver Nuyens, dat vorig jaar het licht zag.
Lees verder...Robert Menasses innerlijke onrust
Interview
De Oostenrijkse auteur Robert Menasse (1954) heeft een appartement in Amsterdam. 'Met een been in bet buitenland voel ik me in Wenen veiliger'. Voor zijn laatste roman Die Vertreibung aus der Hölle, die onlangs in de Nederlandse vertaling gepresenteerd werd, verbleef Menasse enkele maanden in de hoofdstad.
Lees verder...Geschiedenistijdschriften online
Toen e-mail en internet aan hun opmars begonnen, werd voorspeld dat deze elektronische media spoedig de plaats van papieren informatiedragers zouden overnemen. Het tropisch regenwoud heeft echter vooralsnog maar weinig baat bij de digitale revolutie. Terwijl door email het papierverbruik alleen maar toeneemt, zijn boekwinkels en kiosken de afgelopen tien jaar niet noemenswaardig leger geworden. ls internet ondertussen wel historische tijdschriften rijk geworden? Een verslag van een klein onderzoek naar de digitale revolutie in geschiedenistijdschriftenland.
Lees verder...Transparant 14.2
Dit tweede nummer van onze veertiende jaargang kenmerkt zich door een diversiteit aan onderwerpen.
Lees verder...