RSS'Groen is een vuur dat nooit uitgaat'
In gesprek met Roel Kuiper over Groen van Prinsterer
De held en inspirator, wiens sporen wij drukken. Ze leek de jonge VCH tegen mr. Guillaume Groen van Prinsterer (1801-1876) aan te kijken. ln de beginjaren stond hij twee keer op de voorkant van Transparant, was hij de hoofdpersoon van deel I in de Transparant-reeks, figureerde zijn werk in de Reproreeks, werden twee stu- diebijeenkomsten aan hem gewijd, terwijl het enige erelid – mevr. drs. J.L. van Essen — dit eerbetoon kreeg vanwege haar inzet voor de uitgave van Groens brieven. Die tendens lijkt voorbij te zijn. Roel Kuiper schreef de biografie Tot een voorbeeld zult gij blijven. Een nieuw réveil? In ieder geval een vraaggesprek.
Lees verder...Dutchness never dies
Met Ground Zero op het puntje van Manhattan voelen we ons allemaal verwant, want daar werd de cultuur waarvan wij deel uitmaken een verschrikkelijke slag toegebracht. Zelfs de kranten in het chauvinistische Frankrijk schreven daags na de aanslag: wij zijn allemaal New Yorkers. Ook in Nederland was dit besef van verbondenheid met de plaats van de ramp sterk. Dat er in het laatste geval ook historische redenen waren om zich verwant te weten met Ground Zero lijkt daarbij geen rol te spelen. Toch was Manhattan in de zeventiende eeuw in Nederlandse handen en behield New York lang een Nederlands tintje. Tot in de negentiende eeuw werd er Nederlands gesproken in deze stad, evenals her en der in de Amerikaanse staten New York en New Jersey.
Lees verder...Stadhouder Willem III
Politicus met een verkeerde missie?
Als gevolg van de gemeenschappelijke aanval van Engeland en Frankrijk op de Republiek in 1672 werd Willem III op 9 juli stadhouder van Holland en een week later van Zeeland. De jonge stadhouder, tevens kapitein-generaal van de Nederlandse troepen had verder een onbezorgd leventje kunnen leiden, indien hij akkoord was gegaan met de door Frankrijk en Engeland aangeboden vredesvoorwaarden van Heeswijk van 16 juli.
Lees verder...Een radicale vorm van geschiedvervalsing
De actualiteit van de Armeense Genocide
De Armeense Genocide vond plaats tijdens de Eerste Wereldoorlog in het Ottomaanse Rijk en werd uitgevoerd in opdracht van een Speciale Organisatie, de Teskilat-i Mahsusa. Deze organisatie stond onder leiding van Bahaeddin Qakir, die was onderworpen aan het gezag van het Commitée van Eenheid en Vooruitgang, de Ittihad ve Terakki Cemiyeti; daarbinnen had het triumviraat van Cernal, Talat, en Enver de macht.
Lees verder...De balans opgemaakt
Recente geschiedschrijving over de ARP (deel I)
In een vrij kort tijdsbestek verscheen vorig jaar [in 2001] een overzichtsgeschiedenis en een aantal deelstudies over de historie van de Antirevolutionaire Partij. En intussen zijn ten minste nog twee studies verschenen over dat kennelijk roemruchte deel van de Nederlandse politieke geschiedenis.
De balans opgemaakt
Recente geschiedschrijving over de ARP (deel II)
In een vrij kort tijdsbestek verscheen vorig jaar [in 2001] een overzichtsgeschiedenis en een aantal deelstudies over de historie van de Antirevolutionaire Partij. En intussen zijn ten minste nog twee studies verschenen over dat kennelijk roemruchte deel van de Nederlandse politieke geschiedenis.
Lees verder...Een belangwekkende figuur in de Nederlandse cultuurgeschiedenis
Recensie
n.a.v. Léon Hanssen, Want alle verlies is winst. Menno ter Braak 1902-1940 (Amsterdam: Balans, 2001) 556 blz., € 38,57.
Lees verder...Theorieën over de zin van de geschiedenis
Recensie
n.a.v. J.H.J. van der Pot, Sinndeutung und Periodisierung der Geschichte (Leiden: Brill, 1999), 1001 blz., €160.
Lees verder...Transparant 13.2
Redactioneel
Nummer twee van deze jaargang van Transparant heeft een gevarieerde inhoud. De redactie heeft tijdelijk een klein beetje een luxeprobleem. We hebben eigenlijk te veel interessante kopij voor één nummer. Vandaar dat in dit nummer, evenals in het vorige, relatief weinig recensies geplaatst zijn. Met het verschijnen van de volgende Transparant hopen we de balans hersteld te hebben.
Lees verder...Karel V en de verhouding tussen godsdienst en politiek:
De onderhandelingen in Frankfurt (1539)
Met veel interesse heb ik kennisgenomen van het artikel van Lammert van Hemert over de politiek van Karel V tijdens de rijksdag in Regensburg van 1541. In zijn bijdrage maakt hij duidelijk dat in deze periode godsdienst en politiek nauw met elkaar verbonden waren. Om zijn politieke plannen te kunnen realiseren, diende Karel eerst de religieuze tegenstellingen te overbruggen. De auteur concludeert dat de religieuze discussies, die weliswaar 'door een heel scala aan politieke motieven' werden beïnvloed, duidelijk aan de politieke discussies voorafgingen. Er werd 'nadrukkelijk eerst over religie gediscussieerd', zo stelt hij.
Lees verder...Populair-wetenschappelijke uitgave over een herder der kleinen
Recensie
n.a.v. S.D. Post, Bernardus Smijtegelt. Dienstknecht van God (Houten: Den Hertog, 2001) 201 blz., €17,47.
Lees verder...Wachten op een evenwichtige biografie
Recensie
n.a.v. Hans Jansen, De zwijgende paus? Protest van Pius XII en zijn medewerkers tegen de jodenvervolging in Europa (Kampen: Kok, 2000) 857 blz., €42,50.
Lees verder...