Veertien eeuwen vete tussen het christendom en de islam
Recensie
n.a.v. Andrew Wheatcroft, Ongelovigen. Het conflict tussen het christendom en de islam (Amsterdam & Antwerpen: Uitgeverij Atlas, 2005), 512 blz., €29,90.
'Geschiedenis is het gevaarlijkste gewrocht dat ooit is voortgebracht door de chemie van het intellect.' Dit citaat van dichter en filosoof Paul Valéry vormt de toepasselijke introductie op het magnum opus – het resultaat van zeventien jaar toewijding – van Andrew Wheatcroft, getiteld Ongelovigen, het conflict tussen het christendom en de islam. Er lijkt geen beter moment te zijn geweest om deze veelomvattende geschiedschrijving de wereld in te sturen. Deze wereld is er immers één waarin culturele tegenstellingen in de media de overhand hebben. Een gedegen historicus weet echter dat de zogenaamde botsing der beschavingen niets nieuws is.
Religieuze tolerantie in middeleeuws Spanje
Een analyse van het convivencia-debat
In de geschiedenis van de relatie tussen christendom en islam spreekt de periode tussen 711 en 1200, toen in Al-Andalus moslims, christenen en joden samenleefden onder de overheersing van de Moren, alom tot de verbeelding. De Moren waren in 711 de Spaanse koninkrijken binnengevallen in een poging het islamitische geloof te verspreiden en in tegenstelling tot latere moslimoverheersers voerde de heersende dynastie van Omajjaden een relatief tolerant regime ten aanzien van de christenen en jeden. Hoewel enkele religieuze beperkingen werden opgelegd, hadden deze nauwelijks invloed op het dagelijks leven. Hierdoor kon een relatief geïntegreerde samenleving ontstaan, waarin de drie religieuze groeperingen samen leefden. Deze periode, doorgaans aangeduid met de term convivencia (‘het samenleven’), staat bekend als vreedzaam en als een tijd van religieuze tolerantie, onderlinge contacten en de uitwisseling van ideeën en gebruiken.
Lees verder...De zeventiende-eeuwse renegaat Jan Jansz. van Haarlem
Intermediair tussen christelijke en islamitische wereld
De Opstand (1568-1648) resulteerde niet alleen in het ontstaan van de Nederlandse Republiek als zelfstandige staat, maar genereerde ook onverwachte bondgenootschappen en contacten met niet- christelijke samenlevingen.
Van Oegstgeest naar Bagdad
Protestants-theologische beeldvorming over de islam
Gebeurtenissen zoals de aanslag op de Twin Towers en de opkomst van de Taliban bebben het beeld van de islam in Europa drastisch verslechterd. Hoewel de meeste slachtoffers van het moslimfundamentalisrne zelf moslim zijn, is bet opmerkelijk dat bij de analyse van de opinievorming in Nederland een zaak nagenoeg onderbelicht blijft. Zo bestaat er een negatieve christelijk-theologische beeldvorming over de islam die - ondanks de secularisatie - het beeld van de islam tot op heden sterk bepaalt. Deze beeldvorming gaat deels terug op de missie- en zendingskringen van begin twintigste eeuw. Er bleek in zendingskringen intensief over de islam te zijn nagedacht. Niet als gevolg van de aanwezigbeid van moslims in eigen land, maar vanwege de koloniën.
Lees verder...Transparant 19.3
Themanummer "Islam en Westen"
De laatste jaren is er druk gedebatteerd in het publieke domein zowel als in de academische wereld over de relatie tussen de islam en de westerse wereld. Ruwweg lijken er in het Westen twee standpunten te worden ingenomen. Enerzijds is er een doorgaans links-georiënteerde stellingname die de nadruk legt op de noodzaak en mogelijkheid van vredig samenleven.
Lees verder...