RSS'Zie, ik breng hen uit het land van het Noorden'
Nederlandse belangenbehartiging voor Israël tijdens de Koude Oorlog 1967-1991
Tijdens de Koude Oorlog behartigde Nederland de belangen voor Israël in de Sovjet-Unie. ln dit artikel wordt ingegaan op de plaats van die belangenbehartiging binnen het Nederlandse Oost-Europabeleid ten tijde van de Koude Oorlog. Waar kwam die taak in de praktijk op neer? En welke invloed hadden actiegroepen en steuncomités op de belangenbehartiging en het Oost-Europabeleid? Aan de hand van materiaal uit de archieven van het Ministerie van Buitenlandse Zaken zal gepoogd worden nieuw licht te werpen op deze thematiek. Van de Zesdaagse Oorlog in 1967 tot de desintegratie van de Sovjet-Unie in 1991 keerden een kleine zeshonderdduizend joodse sovjetburgers hun vaderland de rug toe om hun geluk te beproeven in het beloofde land.
Lees verder...De Sovjet-Unie in Nederlandse jeugdboeken
Vóór 1970 werd er weinig aandacht besteed aan de USSR in de Nederlandse jeugdliteratuur. Het is opvallend dat er zo’n duidelijke cesuur aanwijsbaar is. Ook voor 1970 was er immers sprake van christenvervolging, het belangrijkste thema in vooral christelijke jeugdboeken. In dit artikel wordt onderzocht welk beeld van de Sovjet-Unie naar voren komt in Nederlandstalige jeugdboeken.
Lees verder...Terugblik op de Koude Oorlog door een dwarse journalist
Aleksej Bujevski zag er een bootje als een bureaucraat uit. Donkergrijs pak, aan saaie bril, niet meer de jongste, een wat gezwollen gezicht (dat zelden aan lach vertoonde), een beetje voorovergebogen, vaak in de weer met allerlei paperassen, moeilijk toegankelijk voor journalisten. In zijn hoogtijdagen was Bujevski uitvoerend secretaris van de afdeling buitenland van het Patriarchaat van Moskou, lid van het Centraal Comité van de Wereldraad van Kerken en prominent lid van de Commissie van Internationale Zaken van diezelfde Wereldraad...
Lees verder...De communistische wederopstanding van Johannes Hus
Historicus Zdenek Nejedlý als brug tussen Tsjechoslo- waakse Republiek en communisme
De communistische dictatuur in Tsjechoslowakije kwam niet uit de lucht vallen. Zelfs een vooraanstaand Tsjechisch historicus als Zdenek Nejedlý zag de communisten als de logische en legitieme leiders van het volk. Welke ontwikkeling maakte hij van de jaren dertig tot de jaren vijftig door? En welke rol speelde zijn zijn verering voor de Tsjechische veertiende/vijftiende-eeuwse reformator Johannes Hus daarbij?
Lees verder...Zeventig jaar staatsatheïsme 1918-1988
Transparant 12.4
Themanummer "Sovjet-Unie"
Zoals vanouds wijdt Transparant jaarlijks één nummer aan het nieuwe indexamenonderwerp. Dit jaar is dat de Sovjet-Unie. Het ligt in de lijn van onze traditie dat Transparant hierbij de rol van religie en de verhouding kerk-staat in socialistisch Oost-Europa centraal stelt. Ook mag nog eens herinnerd worden aan de brede coalitie van uiterst 'rechtse' tot uiterst 'linkse' christenen die in die jaren contacten met het Oostblok onderhield. Christenen smokkelden bijbels, of meenden in het communisme juist een stukje heil op aarde te vinden. Achteraf is gebleken dat communisme en christendom in de praktijk niet samengingen. Tegelijkertijd werd echter de macht van het communisme in het gepolariseerde politieke klimaat ten tijde van de Koude Oorlog nogal eens overschat.
Lees verder...Gods smokkelaar Anne van der Bijl
'Wat zou er gebeurd zijn als we het niet gedaan hadden?'
Anne van der Bijl, de man die door de geheime diensten van het Oostblok als miljonair werd gezien, smokkelde miljoenen bijbels naar de Sovjet-Unie. Hij is zelden in het nieuws, maar actief is hij nog steeds. Jasser Arafat bezocht hij de afgelopen jaren meerdere malen. Hoe kijkt hij terug op de Koude Oorlog en de Sovjet-Unie? Wat heeft hij geleerd van de spannende en wonderlijke ervaringen achter het IJzeren Gordijn?
Lees verder...