RSSBonifatius
Recensie
n.a.v. Auke Jelsma, Bonifatius. Zijn leven, zijn invloed (Zoetermeer: Meinema, 2003) 183 blz., €18,50.
Dat Bonifatius 1250 jaar geleden werd vermoord, zal weinigen zijn ontgaan. Zijn sterfdag is in 2004 herdacht met vieringen en lezingen in Dokkum en Fulda, enkele publicaties (vooral van Duitse zijde) en van recordpoging van de Dokkumse vlaggenfabriek op 5 juni. Een jaar voor alle festiviteiten verscheen het boek over Bonifatius van Auke Jelsma, dat zich in de ondertitel aandient als een doorwrochte biografie van de Angelsaksische monnik, missionaris en kerkhervormer. Maar dat is het niet.
De Tachtigjarige Oorlog in Spaanse ogen
Recensie
n.a.v. Yolanda Ródriguez Pérez, De Tachtigjarige Oorlog in Spaanse ogen. De Nederlanden in Spaanse historische en literaire teksten (circa 1584-1673) (Nijmegen: Vantilt, 2003), 336 pag., €24,90.
Dat Rodriguez Pérez met het thema van haar proefschrift een breed publiek aanspreekt, blijkt uit de snelle herdruk ervan: na de eerste hardcoveruitgave van het boek in mei 2003, kwam in de zomer reeds een paperbackversie in de handel. Het thema spreekt niet alleen veel lezers aan, het sluit bovendien aan bij de meest recente historiografische tendensen. Binnen het kader van een toenemende waardering voor cultuur- en mentaliteitsgeschiedenis is er met name een groeiende aandacht voor het thema gezagslegitimatie en de rol daarin van taal.
George Harinck neemt afscheid als voorzitter van de VCH
Wanneer je, zoals ik, op 23 september 1989 tot de oprichters behoorde van de Vereniging van Christen-Historici en de eerste zeven jaren uit het bestaan van de vereniging als bestuurslid hebt gediend en vervolgens, na een statutair noodzakelijke tussenpoos van een jaar, er ook nog eens acht jaar voorzitter van bent geweest, dan mag je met enig recht van spreken zeggen dat je deze vereniging kent...
Lees verder...Politiek op school?
Staan op de schouders van het voorgeslacht of je laten leiden door de problemen van de dag? Voor historici is dat geen vraag. Voor hen is het eerste vanzelfsprekend. Zij hebben dan ook het voorrecht om zich dagelijks te mogen verdiepen in het erfgoed van ons voorgelacht. Voor doorsnee politici is het ook geen vraag. Zij doen niet anders dan het laatste. De problemen van de dag zijn al ingewikkeld genoeg en waarom zou je je dan nog bezig houden met het verleden? Het verleden betekent immers meestal alleen maar een last?
Lees verder...‘Kinderen moeten op vergelding kunnen rekenen’
Straf in opvoedingsadviezen, 1945-1999
Een verbod op de 'pedagogische tik' hangt al een paar jaar in de lucht. De dood van zo'n vijftig kinderen in Nederland per jaar door mishandeling, geeft de discussie over een juridisch verbod op gebruik van geweld in de opvoeding een zwaarmoedige toon. Tegenover het argument van de huis-, tuin- en keukenopvoeder dat zijn vader hem ook altijd sloeg en hij er niks aan over heeft gehouden, stellen bestrijders van kindermishandehng dat in landen waar het verbod geldt, het aantal meldingen van kindermishandeling afgenomen is. Andere discussianten brengen in dat voor het redden van die vijftig kinderen zo'n verbod niet voldoet. Onderzoek naar de opvattingen van opvoedings- deskundigen brengt een trend aan het licht: in de tweede helft van de twintigste eeuw is de acceptatie van slaan als straf onder hen afgenomen. In dit artikel wordt deze ontwikkeling in het naoorlogse opvoedingsadvies belicht. Aanleiding om de stap naar een juridisch verbod te zetten, leken de meeste deskundigen anno 1999 nog niet te hebben. Een kleine, maar overtuigde greep christehjke opvoedingsdeskundigen die lijfstraf in de opvoeding sanctioneerde of nodig vond, zou die aanleiding misschien wel kunnen bieden.
Lees verder...Casiodoro de Reina
uit de serie "In de clinch met de clerus"
Op 26 april 1562 stroomden drommen mensen samen op het Plaza Santa Francisco in Sevilla voor een auto de fe, een publieke terechtstelling door de inquisitie. Voor de ogen van de toeschouwers vond de verbranding van een afbeelding van de veroordeelde plaats, die al jaren daarvoor Spanje was ontvlucht. Casiodoro de Reina, wiens ‘executie’ dit betrof, was inmiddels voorganger van een Spaanse protestantse vluchtelingengemeenschap in Londen. De auto de fe was er een in een reeks van veroordelingen die plaats vonden nadat Spanje in 1558 was opgeschrikt door de ontdekking van enige protestantse groepen, terwijl de autoriteiten decennia lang in de veronderstelling waren geweest dat de Reformatie geen voet aan de grond had gekregen in Spanje.
Hitler levensecht in Der Untergang
De Duitse film Der Untergang over de ondergang van het Derde Rijk roept uiteenlopende reacties op. Niet zozeer vanwege het gedetaileerde feitenrelaas. Het is vooral de levensechte weergave van de karakters, en die van Hitler in het bijzonder, die de kijkers een ongemakkelijk gevoel geeft. De laatste dagen van het leven van Adolf Hitler zijn al meerdere keren verfilmd; voor het eerst gebeurde dat in 1955 door de Oostenrijker G.W. Pabst met Der Letzte Akt. Afgelopen najaar verscheen de jongste speelfilm Der Untergang van de Duitser Oliver Hirschbiegel. In Duitsland worden Hitler-films onveranderlijk omgeven met ophef en discussie. Der Untergang is hierop geen uitzondering, omdat Hitler in deze film levensecht wordt getoond: niet alleen als onmens, zoals gebruikelijk, maar ook als mens met gevoelens.
Lees verder...Koude Oorlog in de kerk
Uitgelicht aan de hand van de Nederlandse kerkelijke con- tacten met de DDR
Wat betekende de Koude Oorlog voor de kerken in Nederland? Aan de hand van de betrekkingen van de Nederlandse protestantse kerken met de DDR zal in dit artikel een antwoord op die vraag worden gezocht. Door taal, afstand en protestantse verwantschap was deze Oost-Westuitwisseling intensief. In mijn onlangs verschenen proefschrift, Over de Muur. De DDR, de Nederlandse kerken en de vredesbeweging, behandelde ik uitvoerig de ontwikkeling van de contacten en de reactie van het DDR-regime daarop. In dit artikel sta ik daarom vooral stil bij de theologische en politieke conceptualisering van het Oost-Westconflict binnen de kerken.
Lees verder...De Heliand
Christus in Saksisch gewaad. Over ontstaan, inhoud en be- tekenis van de Heliand
Binnen afzienbare tijd zal van de Heliand voor het eerst een vertaling in het Nederlands verschijnen. Dat belooft zonder meer een historische gebeurtenis te worden. Nadat in 1830 het handschrift, na duizend jaar, in druk was uitgegeven, werden in het Duitse en Engelse taalgebied talloze vertalingen en studies over de Heliand gepubliceerd. Nederland en Vlaanderen bleven echter achter. Wel verschenen vertaalde fragmenten, zoals die van Te Winkel, Jelsma en in het Fries van de hand van Obe Postma, maar het wachten was op een integrale vertaling in het Nederlands. Die zal nu eindelijk verschijnen.
Lees verder...