Transparant 27.2 (2016) is verschenen

Beeld Transparant

Beeld Transparant

Transparant 27.2 (2016) is verschenen. U kunt dit nummer bestellen via het bestelformulier onderaan deze pagina. Artikelen in dit nummer:

Vakantie

Ardjan Logmans

Buiten hagelt het. Een loodgrijze lucht schuift steeds verder voor het blauw en verdringt de zonnestralen. De pas ontloken bladeren aan de bomen krijgen het zwaar te verduren met de striemende neerslag en het koude weer. Toch is het op het moment van schrijven al eind april. Dit weer doet verlangen naar de zomer en de vakantie. De meesten van ons zullen al hebben bedacht waar ze naartoe zullen gaan. Wordt het uit in Nederland, is een huisje geboekt in Limburg of op Texel, of trekken we de grens over? Ruim honderd jaar geleden reisde Abraham Kuyper naar Amerika. Hij hield er zijn beroemde Stonelezingen en legde allerlei contacten om zijn geloof en politieke idealen te verspreiden. George Harinck vertelt er alles over in dit nummer.

Kort nieuws

Christiaan Veldman

Vrede van Rijswijk was een katholiek onderonsje

Wout Troost

De Franse koning Lodewijk XIV moest alle gebieden die hij zich sinds de Vrede van Nijmegen (1678-79) buiten de Elzas had toegeëigend, teruggeven aan keizer Leopold I en het Duitse rijk. Dat beloofde hij in het vierde artikel van de Vrede van Rijswijk van 30 oktober 1697. In stukken van de Palts, die bij de Westfaalse Vrede van 1648 als protestants gebied was erkend, had Lodewijk XIV het katholicisme ingevoerd en het vierde artikel bepaalde dat die gebieden rooms-katholiek zouden blijven. De Duitse protestanten waren hierover zeer verontwaardigd, omdat deze regeling in strijd was met de Westfaalse Vrede. Ook stadhouderkoning Willem III verweet zijn katholieke bondgenoot Leopold dat hij deze afspraak met Lodewijk XIV had gemaakt in het belang van het katholicisme. Hoe was die overeenkomst tot stand gekomen?

Column: God uit Nederland

Remco van Mulligen

Daar waren ze weer, de sociologen met hun tienjaarlijkse tabellen die al een halve eeuw hetzelfde beeld laten zien: het christendom verkeert in een diepe crisis. Heel het christendom? Uit het onlangs verschenen rapport God in Nederland, 1966-2016 lijken we te mogen concluderen dat één klein bolwerk moedig standhoudt: de 4,2 procent “kleine protestantse kerken”. Deze groep is niet vergrijsd, zit nog regelmatig in de kerk en die kerk voorziet ook duidelijk in een spirituele behoefte. Daarin onderscheiden de kleine protestanten zich duidelijk van de grote katholieke en protestantse volkskerken.

Harinck: Kuyper leert christen omgaan met andere overtuigingen

Inge Schipper en Ardjan Logmans

Vrijwel vergeten lijkt Abraham Kuyper in Nederland. Zijn boeken zijn slechts voer voor historici. Maar in de Verenigde Staten staat hij volop in de belangstelling, stelt historicus prof. dr. George Harinck. De gereformeerde leider (1837-1920) schreef over kerk en religie in de seculariserende samenleving van Nederland rond 1900. Een dergelijk proces voltrekt zich nu in Amerika. Het tij is inmiddels in Nederland gekeerd. Deze maand verschijnt zelfs een tweede televisieserie over de antirevolutionaire politicus, gepresenteerd door Harinck. Hij legt uit hoe Kuyper de aandacht kan vasthouden van een gemêleerd publiek.

Frederik Slomp: van boerenzoon tot verzetspredikant

Bert Jan Hartman

Een van de bekendste verzetsmensen van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog was de gereformeerde predikant Fredrik Slomp (1898-1978), beter bekend als Frits de Zwerver. Samen met Helena Kuipers-Rietberg uit Winterswijk was hij verantwoordelijk voor de oprichting van de grootste verzetsorganisatie van Nederland, de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO). Onder zijn schuilnaam trok hij het hele land door om mensen te inspireren tot verzet tegen de nazi’s. In dit artikel wil ik ingaan op Slomps afkomst en zijn jonge jaren. Daarbij wil ik de vraag beantwoorden in hoeverre deze van invloed zijn geweest op zijn werk als predikant tijdens de bezettingsjaren 1940-1945.

Literaire ontmoetingen met Luther

C. Houtman

Het Lutherjaar 2017 nadert. Blijkens de informatie op www.refo500.nl zal de herdenking van 500 jaar Hervorming in Nederland niet ongemerkt voorbijgaan. Hoewel het jubileum mij niet direct bezighoudt, werd ik er zo nu en dan indirect bij bepaald via de onderwerpen waarin ik mij verdiepte. Ik werd met Maarten Luther (1483-1536) geconfronteerd, niet van heel dichtbij, maar in de gestalten waarin hij figureert in de literatuur. Van deze ontmoetingen met hem in de afgelopen tijd doe ik verslag. Doorgaans kort, maar uitvoerig in het geval dat ik een voor mij onbekende Luther tegenkwam, de man die in de zestiende-eeuwse ‘klassenstrijd’ de verkeerde kant koos.

Hete Hangijzers: eigen schuld?

Hans Krabbendam

“Het fenomeen Donald Trump is gênant, en het directe resultaat van de koers van de Republikeinse Partij tijdens de afgelopen decennia.” Deze stelling beweert dat de kandidatuur van Donald Trump beschamend is voor de Republikeinse Partij, maar dat ze deze onverkwikkelijke situatie aan zichzelf te danken heeft. Dit zou de logische en onontkoombare uitkomst zijn van een beleid dat de partij al enkele tientallen jaren uitoefent. Eigen schuld … Is dat terecht?

Rubriek: Superdocent

Pieter Prins

Recensie

Jan Grisnich

Aant-Jelle Soepboer en Richard Zuiderveld, Vet oud! Legendarisch Uithoorn: Karakter Uitgevers, 2015; 180 blz., € 19,95, ISBN 978 90 4521 002 5.

Recensie

Arjan Nobel

Geoffrey Parker, Filips ll. Onmachtig koning, Amsterdam: Veen Media, 2015; 675 blz., € 34,99, ISBN 978 90 8571 499 6.

Recensie

Koos-jan de Jager

Frans Verhagen, Toen de katholieken Nederland veroverden. Charles Ruijs de Beerenbrouck 1873-1936, Amsterdam: Boom, 2015; € 29,90, 405 blz., ISBN 978 90 8953 657 0.

Boekenlint

Naomi Bikker

Henk van Osch, Kardinaal De Jong. Heldhaftig en behoudend, Amsterdam: Uitgeverij Boom, 2016; 360 blz., € 24,90, ISBN 978 90 8953 937 3.

Johan Huizinga, Mijn weg tot de historie & Gebeden, bezorgd door Anton van der Lem, Nijmegen: Vantilt, 2016; 160 blz., € 19,50, ISBN 978 94 6004 278 2.

Hans Bouttelier, Het seculiere experiment. Hoe we van God los gingen samenleven, Amsterdam: Uitgeverij Boom, 2015; 239 blz., € 22,50, ISBN 978 90 8953 621 1.

Vitrine

Gerard Raven


Nummer 27.2 bestellen

Uw voor- en achternaam (verplicht)

Straat + huisnummer (verplicht)

Postcode (verplicht)

Woonplaats (verplicht)

Uw email (verplicht)

Uw telefoonnummer (verplicht)

Vul de jaargang en het nummer in van het tijdschrift Transparant dat u wilt ontvangen (bijvoorbeeld 26.4 of 27.1).

Ik wil graag dit nummer van Transparant bestellen tegen een geringe vergoeding. Stuur me per e-mail een bevestiging met betalingsinstructies. Vervolgens krijg ik het nummer toegestuurd.

Voer de gegevens hieronder in, zodat we spam kunnen uitschakelen.
captcha