Transparant 22.4

Biemond-Boer, B.

De laatste Transparant van dit jaar, nr. 22.4, is weer uit. Een algemeen themanummer, met opnieuw interessante en actuele artikelen. Het redactioneel kun je hier lezen.

Volgens de Duitse predikant Albrecht Heymann is hij een biografie niet waard, zo berichtte het Reformatorisch Dagblad van 24 augustus jl. op grond van een artikel in het kerkblad van de Evangelische Kirche in Deutschland. 'Anderen hebben nog veel meer meegemaakt.' Als 23-jarige preekt Heymann op de begraenis van een nationaalsocialistische leider over een tekst uit het Oude Testament. Een hoge nazi vraagt hem daarop hoe hij het waagt om uit het 'Jodenboek' te preken. Uiteindelijk wordt hij als predikant van de Bekennende Kirche uit het ambt ontheven. Toch betreurt de 99-jarige predikant nu dat deze kerk niet meer op de voorgrond is getreden op het politieke vlak en zich met name te weinig heeft geweerd tegen het antisemitisme. Uit het artikel van Marie Verheij blijkt echter wel hoe interessant het is om de verschillende houdingen van christenen in Duitsland te onderzoeken. Ook zij onderstreept de meningdvan Heymann dat de Bekennende Kirche zich niet als geheel verzet heeft tegen Hitler, maar plaatst wel de kanttekening dat deze kerk een breuk beoogde tussen kerk en staat die er sinds de Reformatie nog niet geweest was.

Als er in een dagblad een artikel verschijnt over het handelen van een predikant onder Hitler blijkt dat de scheidslijn tussen journalistiek flinterdun kan zijn. Dat blijkt ook uit het artikel van Geert Schipaanboord over Congo. journalist Van Reybrouck schreef een historisch werk over Congo dat al 4 maanden het bestverkochte geschiedenisboek is; en dat in een tijd waarin zelfs bibliotheken overgaan I-pads, omdat boeken van 640 pagina's door niemand gelezen zouden worden. Als redactie waren we benieuwd welke formule Van Reybrouck gebruikt heeft voor het schrijven van deze bestseller- en vooral of zijn populariteit ook betekent dat er onderweg kwaliteit verloren is gegaan.

Populaire geschiedschrijving is een onderwerp dat ook elders in deze Transparant aandacht krijgt. Zo kruisen Arjan Nobel en Liesbeth Schimmel de degens over popularisering van archieven. Hun argumenten geef ik hier niet weg, voor diegenen die iets willen toevoegen: discussie is welkom! Het laatste jaar is seksueel misbruik door kerkelijke gezagsdragers een hot item. Helaas is dit een onderwerp van alle tijden. Robbert Jan Poortvliet deed een casestudy over hoe tijdgenoten in de achttiende eeuw daarmee omgingen en doet hiervan verslag in deze Transparant. Ook op een andere manier haken we in op de actualiteit, namelijk door aandacht te besteden aan het 200e geboortejaar van Albertus Christiaan van Raalte. Als leider van de atgescheiden emigranten naar Noord-Amerika had hij een veelzijdige taak: naast predikant was hij ook zakenman en adviseur in maatschappelijke zaken. Ardjan Logmans en Enne Koops interviewden bestuursleden van de Stichting Van Raaltehuis over Van Raalte en zijn betekenis voor het tegenwoordige Nederland. Als redactie hebben we inmiddels afscheid genomen van Janneke Vos-Arwert. Zij heeft een flink aantal jaar deel uitgemaakt van de redactie. De laatste jaren was zij onze eindredactrice. Dat betekende een forse tijdsinvestering, die Janneke nu helaas vanwege gezin, werken studie niet meer kan doen. We zullen haar node missen, maar hebben gelukkig al wel een opvolger gevonden: Cora Mallegrom zal vanafdit nummer alle eindredactionele taken op zich nemen. janneke bedankt, Cora welkom!

lk sluit af met een verwijzing naar onze website www.christenhistorici.nl. Zeker het artikel over websignaleringen rondom migratie, dat binnenkort op de website te lezen is, leest net zo gemakkelijk online.

Transparant

Jaargang 22 (2011) No 4

Trefwoorden: Afscheiding, Emigratie, Migratie.