Transparant 22.2

Themanummer "Vijftig jaar Samen op Weg"

Koops, E.

Dit keer neemt de redactie van Transparant u mee op een speurtocht door de geschiedenis van vijftig jaar "Samen op Weg". Hier kunt u het redactioneel lezen.

Op 10 en 11 december 2010 had een opzienbarende gebeurtenis plaats in protestants Nederland: opnieuw een Nationale Synode in Dordrecht. Na eeuwen van verdeeldheid kwam een groep samen van honderden vertegenwoordigers uit 52 protestantse kerken, om een signaal af te geven van verbroedering binnen het anders zo verdeelde Nederlandse kerkelijke landschap. Allerlei kerken waren vertegenwoordigd, variërend van de Protestantse Kerk in Nederland, de Christelijke Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt tot de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten.

Het was symbolisch attenter geweest als de organisatie had gekozen om de Nationale Synode op 24 april 2011 te houden. Deze datum markeert namelijk het vijftigjarig jubileum van het Samen op Weg-proces (SoW) tussen hervormden en gereformeerden. Dat begon met een oproep van "De Achttien" in 1961 en eindigde ruim vier decennia later met de Protestantse Kerk in Nederland. De overeenkomsten tussen 1961 en 2010 zijn treffend. Niet alleen betekent het Griekse woord 'synode' letterlijk 'samen de weg', ook valt te verwachten dat de betrokkenen – net als "De Achttien" – het niet bij deze ene bijeenkomst zullen laten. De standaardteksten van beide bewegingen getuigen van pijn over kerkelijke breuken, niet alleen omdat God één volk heeft, maar ook omdat de christelijke verdeeldheid een verkeerd signaal afgeeft richting de wereld. 'Deze gescheidenheid mag niet langer geduld worden', zo las De oproep in 1961, terwijl de Credotekst in 2010 repte van 'een gebroken eenheid in Christus, waarin we niet kunnen berusten'. Natuurlijk zijn er de nodige verschillen: de oproep van 1961 had een kleiner doelgebied (twee, later drie kerken), was krachtiger ('de eenwording krachtig bevorderen...') en sterk gericht op oecumene van onderaf, terwijl het credo van 2010 breder zoekt (ruim 50 kerken), voorzichtiger is ('elkaar helpen') en eerder het karakter draagt van een schuldbelijdenis richting de samenleving dan een oproep tot kerkleden om broeders en zusters uit andere kerken te accepteren. De redactie van Transparant snijdt met het themanummer "50 jaar Samen op Weg" dus een actueel thema aan.

In dit themanummer blikken verscheidene, van huis uit hervormde en gereformeerde betrokkenen terug op het fusieproces dat op 1 mei 2004 eindigde in de Protestantse Kerk in Nederland. Zij doen dit – op verzoek van de redactie – vanuit hun eigen standpunten, om zo tot een rijkgeschakeerd historisch beeld te komen van vijftig jaar kerkelijke beweging. Barend Wallet, die als hervormde synodepreses betrokken was bij de samensprekingen en in diverse kerkorde-commissies zat, haalt de belangrijkste historische momenten uit het SoW-proces naar voren. Vervolgens interviewt Enne Koops de gereformeerde theoloog Harry Kuitert, die in 1961 deel uitmaakte van "De Achttien" en in de Protestantse Kerk in Nederland kritisch om zich heen kijkt. VU-hoogleraar Willem op't Hof, bekend als predikant en docent namens de Hersteld Hervormde Kerk, schetst waarom duizenden gereformeerden – variërend van "Het Gekrookte Riet" tot de Confessionele Vereniging – niet meegingen in de Protestantse Kerk en geeft een oordeel over de identiteit van dit jonge kerkgenootschap. Daarna is het woord aan de gereformeerde godsdienstfilosoof Henk Vroom, die twintig jaar zitting had in (inter)kerkelijke commissies. Vroom reflecteert kritisch op de samenwerking met Gereformeerde Bond-collega’s vóór de fusie. Voorts biedt historicus Leon van Damme een handzaam overzicht van de belangrijkste websites en literatuur over het Samen op Weg-proces. En ten slotte interviewt de journalist Evert van Vlastuin een aantal sprekers van de VCH-netwerkdag over hun visie op confessionele politiek.

Inhoud

Bekijk de inhoud van het themanummer "Vijftig jaar Samen op Weg".

Themanummer bestellen

Bestel het complete nummer voor slechts €5 door ons een e-mail te sturen (een acceptgiro wordt meegezonden).

Transparant

Jaargang 22 (2011) No 2 - Vijftig jaar Samen op Weg

Trefwoorden: Samen op Weg, Oecumene, NHK.