Het SoW-proces in html en geschrift

Damme, L.J. van

Het SoW-proces werd in 2004 voltooid met de vorming van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Dat gebeurde in een tijd waarin ruim zestig procent van de Nederlandse bevolking over een internetverbinding beschikte.

Geen wonder dat zowel voor- als tegenstanders in de aanloop naar de kerkfusie dit medium gebruikten om hun boodschap voor het voetlicht te brengen, dan wel argumenten met elkaar uit te wisselen. Hieronder volgt een overzicht van websites die zich met het SoW-proces hebben beziggehouden, of die als gevolg van de kerkfusie zijn ontstaan, gevolgd door een overzicht van enkele publicaties.

Websites

Er zijn – afgezien van de talrijke sites van lokale kerkgemeenschappen – drie soorten websites die zich met het SoW-proces hebben beziggehouden. In de eerste plaats zijn dat sites die door zowel voor- als tegenstanders werden opgezet. De site www.sowkerken.nl was een initiatief van de voorstanders van het proces en fungeerde vooral als een voorlichtingssite om de SoW-gedachte te bevorderen. Na de fusie in 2004 is deze site veranderd in de http://www.archive.org. Ook de twee nieuwe kerkverbanden die als gevolg van de fusie ontstonden, hadden al snel een eigen website. Zo is de Hersteld Hervormde Kerk te vinden op http://www.hersteldhervormdekerk.nl en de Gereformeerde Kerken (hersteld) op http://www.gereformeerde-kerken-hersteld.nl.

Zoals uit de artikelen in dit nummer blijkt, had vooral de rechterflank van de Nederlandse Hervormde Kerk bezwaren tegen het SoW-proces. Binnen de Gereformeerde Bond werd daarom het 'Comité tot behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk' opgericht. Op de site http://www.comitehervormdekerk.nl/ die sinds mei 2004 niet meer wordt bijgehouden en dus veel 'dode' links bevat, zijn de statuten van het comité na te lezen, alsmede enkele belangrijke persberichten en inhoudelijke bijdragen waarin de bezwaren nader uiteen worden gezet. Na de fusie leven de bezwaren op het internet nog voort op websites als van de Gereformeerde Bond binnen de PKN, en het> . Beide organisaties zetten zich na de fusie in om binnen de PKN op te komen voor de gereformeerde leer, gebaseerd op de drie oecumenische belijdenisgeschriften en de drie Formulieren van Enigheid. Verder zijn er nog een aantal websites die niet verbonden zijn aan een organisatie, maar op persoonlijk initiatief zijn opgezet en onderhouden worden. Zo wil H. Oussoren, de predikant van de Vrij Hervormde Gemeente van Grafhorst met zijn website nederlandshervormd-blogspot de "oude hervormde gedachte" voortzetten in de vorm van artikelen en commentaren.

Last but not least waren er diverse internetfora waar gediscussieerd werd over al dan niet de wenselijkheid van het SoW-proces. Eén van de belangrijkste was het forum Om Sions Wil waar de gemoederen soms hoog op liepen. “Wat jammer dat als Jezus terug komt hij moet "iezen tussen een paar duizend kerken om 'her-intrede' te preken. Hij zou denk niet eens naar een kerk gaan. Maar stil op een pleintje een hagenpreek houden", aldus een vertwijfelde deelnemer aan het debat. Dit forum is in 2005 gesloten, maar kreeg een vervolg in Refoweb.nl. Daar is ook het archief van het forum van Om Sions Wil nog te raadplegen. Over de naweeën van het fusieproces wordt overigens ook nog af en toe gesproken op andere fora, zoals Refoforum, of op Gereformeerd Gezind.

Tot slot: wie na lezing van dit themanummer nog behoefte heeft aan een handig overzicht van de belangrijkste jaartallen, kan terecht op de website van het Nederlands Dagblad.

Publicaties (een selectie)

Zoals in het artikel van Wallet is beschreven, belegden achttien hervormde en gereformeerde predikanten – ook wel "De Achttien" genoemd – in 1961 een bijeenkomst in de Jaarbeurshallen in Utrecht, waar ook een publicatie van deze groep werd besproken, getiteld: Aanvaardt elkander (Amsterdam 1962). Deze conferentie kan worden beschouwd als het begin van het SoW-proces. De bijdragen van de sprekers op het congres in de Jaarbeurshallen werden even later gebundeld en uitgegeven in een boekje met de titel: De Achttien, Van kerken tot Kerk: hervormd-gereformeerd gesprek (Amsterdam 1962). Daarmee was de discussie losgebarsten. In 1969 verscheen van de gereformeerde historicus George Puchinger het boek Hervormd-gereformeerd, één of gescheiden? (Delft 1969). Hierin is een elftal interviews van Puchinger met vooraanstaande theologen gebundeld.

Een belangrijk moment in het SoW-proces vormde het rapport dat in 1972 door een gemengde werkgroep werd aangeboden aan de generale synoden van beide kerken. Dit rapport, getiteld Samen op weg. Interim-rapport van de hervormd-gereformeerde werkgroep "Samen op weg" aangeboden aan de generale synode van de Nederlandse Hervormde Kerk en de generale synode van de Gereformeerde Kerken in Nederland, alsmede de overwegingen en besluiten van de beide synodes (Den Haag 1972), vormde aanleiding tot het besluit om het jaar daarop een gezamenlijke synodevergadering te houden.

Het volledige artikel vindt u in Transparant 22.2

Themanummer bestellen

Bestel het complete nummer, met dit artikel erin, voor slechts €5 door ons een e-mail te sturen (een acceptgiro wordt meegezonden).

Jaargang 22 (2011) No 2 - Vijftig jaar Samen op Weg

Trefwoorden: Samen op Weg, Internet & geschiedenis, Historiografie.