Expositie Egyptische visie op dood

De oude Egyptenaren moesten na hun dood nog een hele reis afleggen om in het hiernamaals te komen. Dat toont de expositie "Doden voor de rechter" in het Allard Pierson Museum te Amsterdam, dat nog tot 23 mei 2010 te zien is.

Er is veel bekend over de tot in detail uitgewerkte reis van de Egyptenaren naar het hiernamaals en daarmee is het een prachtig thema voor een expositie. Helemaal op de manier waarop het Allard Pierson Museum het heeft aangepakt. "Doden voor de Rechter" licht het Egyptische dodenrijk niet slechts toe met mooie grafvondsten in vitrines. In tegenstelling. Je loopt zelf de weg die de overleden Egyptenaar moest afleggen: van de twee godenrechtbanken en de Onderwereld tot aan de hemelse Rietvelden.

Stripverhaal

Interessant is bovendien dat de denkbeelden van de Egyptenaren over de dood hier en daar worden afgezet tegen de christelijke en islamitische ideeën rond het hiernamaals. Zoals bij de eerste godenrechtbank: de corridor van de negatieve confessie. Je leest er spreuken die ook in de Tien Geboden staan, zoals 'Ik heb niet geroofd' en 'Ik heb geen overspel gepleegd'. Maar opmerkelijk genoeg ook: 'Ik heb geen homoseksualiteit begaan'.

Volgens conservator Willem van Haarlem kon de Egyptenaar zich "door deze eerste rechtbank nog wel heen bluffen". Maar bij de volgende gewetenscheck, de weging van het hart, werd het menens. Werd het hart zwaarder bevonden dan de ‘Veer van de Waarheid’ dan lag onder de weegschaal het monster Amnet klaar om je te verslinden.

Om de reis 'heelhuids' te volbrengen was er het Dodenboek, een soort reisgids vol tips en zelfs toverspreuken. Er staat in bijna 200 spreuken beschreven wat de overledene onderweg kon verwachten. De oudste teksten hiervan zijn teruggevonden op de muren van piramides uit het Oude Rijk, vanaf 2475 v.Chr., maar later kreeg het Dodenboek ook andere vormen. Aan de muur hangt er een van papyrus. De tekst is meterslang en dan is dit nog niet eens de complete versie. Verderop ligt een schitterende sarcofaag van een vrouw uit de 2e eeuw die beschilderd is met taferelen uit het Dodenboek. Het leest als een stripverhaal.

Meer over de tentoonstelling kun je lezen in een artikel van de hand van Annette Zeelenberg op Geschiedenis Beleven.

 Meer over de tentoonstelling

Trefwoorden: Egypte, Exposities, .