CNN-christenen moeten leren lijden met de Kerk van alle plaatsen

Jansen, A.

'Wij belijden met de Kerk van alle tijden en plaatsen.' Wie kent deze woorden niet? Ze gaan vooraf aan de Apostolische Geloofsbelijdenis zoals die iedere zondag vanaf de kansel wordt uitgesproken. Niet zomaar als formeel introotje, maar als wezenlijke plaatsbepaling van de belijdende gemeente. Voor wie kerkt in een zieltogend achterafkerkje ergens in Amsterdam-Zuid moet dat iedere keer weer een geweldige opkikker zijn.

Al zijn ze omringd door sekshuizen en coffeeshops, ze weten zich gesteund door een enorme schare christenen die hen is voorgegaan in het belijden van datzelfde geloof. En: ze weten zich omringd door een schare die dat wereldwijd nóg doet. Ze staan niet alleen in hun geloven en belijden, al lijkt dat wel zo!

Meindert Tjoelker

Voor mij hebben de inleidende woorden op het Apostolicum de afgelopen jaren een nare bijklank gekregen. Want steeds als ze werden uitgesproken, hoorde ik als vanzelf: 'Wij lijden met de Kerk van alle tijden en plaatsen.' Dat belijden en lijden bij elkaar horen, is bekend. Jezus zelf heeft ons de onverbiddelijke koppeling van die twee voorgehouden. En iemand als Groen van Prinsterer heeft het vele eeuwen later geformuleerd met de bekende woorden dat 'de verdediging der Waarheid bezwaarlijk is en belijden met lijden gepaard gaat'.

Of wij christenen van de 21ste eeuw dat ook zo beléven? Waarschijnlijk niet, en er zijn er onder ons die dat een zaak van grote dankbaarheid vinden. Zelf vind ik het meer een kwestie van verlegenheid, want kennelijk hapert er iets in mijn belijden als ik de pijn ervan niet meet ervaar. Wellicht mompel ik maar wat en ben ik daardoor onverstaanbaar. Of ben ik te laf om ook maar iets te zeggen. Durf ik dat alleen als er een dikke kerkmuur om me heen staat. Misschien kunnen we op dit punt nog wat opsteken van 'de wereld', die momenteel zo'n zelfde discussie, maar dan in zijn geseculariseerde gedaante, voert: moet ik – in navolging van bijvoorbeeld Meindert Tjoelker – op straat mijn mond opendoen als ik daarmee rake klappen riskeer? Hoe het ook zij, voor een ding is ons huidige 'bevrijd zijn' van lijden in ieder geval positief: we hebben alle ruimte om méé te lijden met degenen die het wel zwaar te verduren hebben: 'Wij (belijden met de Kerk van alle plaatsen.'

Christenen op Molukken vergeten

Het is hier dat ik de afgelopen jaren die nare bijklank begon te horen zodra het Apostolicum werd ingeleid. Want terwijl op de Molukken christenen in de pan werden gehakt en hun kerken in brand werden gestoken, heb ik van meelijden met hen bitter weinig gemerkt. Van concretisering van het overbekende intro tot 'Wij (be)lijden met de kerken op de Molukken' is het de afgelopen jaren in veel kerken nauwelijks gekomen.

Wat is zo'n intro dan nog waard? Als in voorbedes nooit of vrijwel nooit concreet over de nood van onze Molukse broeders en zusters wordt gerept? Als er nooit een collecte wordt gehouden om aan de wederopbouw van het kerkelijk leven mee te helpen? Als er geen contact wordt onderhouden of gezocht met getroffen zusterkerken? Kortom, als ieder teken van echte gemeenschap en betrokkenheid ontbreekt?

Natuurlijk loop ik met deze sombere diagnose de kans de plank mis te slaan, en in ieder geval veel kerken en christenen onrecht aan te doen, omdat zij wel oog en hart hadden voor de Molukse tragedie. Toch waag ik het erop te stellen dat met name in de rechterflank van de gereformeerde gezindte Molukse christenen tekort is gedaan.

Personalia

Drs. Ab Jansen (43), studeerde geschiedenis in Utrecht. Hij is sinds 1986 als buitenland-redacteur verbonden aan het Reformatorisch Dagblad, met als specialisatie Zuid-, Oost- en Zuid-Oost-Azië. Hij maakte twee reizen naar de Molukken, waarvan de laatste in het voorjaar van 2000.

 Download het complete artikel (Pdf)

 Download het complete artikel (Word)

Jaargang 14 (2003) No 1 - themanummer Molukken

Trefwoorden: Christenvervolging, Molukken, Opiniestuk.