Opnieuw: 'Wir haben es nicht gewußt'

Recensie

Graaf, B. de

n.a.v. Robert Gellately, Pal achter Hitler. Openheid en onderdrukking in Nazi-Duitsland (Den Haag: Sdu 2001) 378 blz., €29,95.

Opnieuw stelt een historicus de lastige vraag hoeveel de 'Duitsers' ten tijde van het nationaal-socialisme nu eigenlijk wisten van de concen- tratiekampen. Hoeveel konden en wilden ze weten? En wat deden ze er vervolgens mee? Het antwoord is op het eerste gezicht verrassend: de Duitsers konden bijna alles weten. In tegenstelling tot gangbare opvattingen, meent de Amenkaanse hoogleraar in de Geschiedenis van de Holocaust Gellately namelijk dat de nazi's hun terreurdaden helemaal niet opzettelijk en systematisch verborgen hielden.

Gellately neemt Kershaw eveneens als ijkpunt voor zijn studie. Waar Kershaw zich vooral op de voorwaarden voor Hitlers machtsgreep, op de aard van diens macht en het besluit- vormingsproces concentreert, vult Gellately dit beeld aan met de beschrijving met cle sociale en openbare neerslag van de dictatuur. Niet wat er in het geheim plaatsvond, maar wat erin de media belandde, is het thema van zijn boek. Hij baseert zich met name op de kranten die er ten tijde van het Derde Rijk verschenen. De nazi-pr-machine draaide op volle toeren om de 'successen' van de politieke justitie, de concentratiekampen, de antisemitische wetgeving voor een breed publiek toegankelijk te maken. De effecten die deze berichtgeving op het Duitse volk had, waren desastreus.

 Download de complete recensie (Pdf)

 Download de complete recensie (Word)

Jaargang 13 (2002) No 3 - themanummer pelgrims in Middeleeuwen

Trefwoorden: Adolf Hitler, Tweede Wereldoorlog, Recensie (artikel).