Stoute royalty is onderhoudend

Recensie

Veenhof, H.

n.a.v. J. G. Kikkert, Oranje bitter Oranje boven (Soesterberg: Aspekt, 2002) 476 blz., €24,98;
E. Meeter, Willem I, Willem II. Kranten, kerkers en koningen (Soesterberg: Aspekt, 2002) 223 blz., €22,98.

Hij moet de productiefste Oranje-historiograaf van dit moment zijn, J.G. Kikkert (1930). In twintig jaar schreef hij tien biografieën over even zoveel Oranjes, van Willem de Zwijger tot en met Willem-Alexander. Daarnaast waren er nog boeken over Louis Bonaparte, de crisis op Soestdijk in 1956 en andere werken.

Maar Kikkert is ook de meest bekritiseerde Oranje-historicus. Dat geldt met name voor zijn brongebruik. In veel werken gaf hij wel noten en een lijst van boeken en archieven die hij geraadpleegd had, maar van de meest saillante uitspraken of beweringen bleef de herkomst toch onduidelijk. Dat maakte de lectuur van zijn tamelijk stoute royalty er niet minder spannend om. De grens tussen roddel, mist, kruitdamp en historiografie is soms nauwelijks te trekken; dat is mede te danken aan de zegslieden van Kikkert, merendeels zeer oude ex-hof-dignitarissen en lieden rondom de troon, buurtgenoten van het paleis.

Origineel (net zoals de heruitgave van het felle anti-Willem III pamflet De gorilla-koning) is het boek over de koningen Willem I en II. De schrijver en journalist Eillert Meeter (1818-1862) was hun levenslange kritikaster in bladen als De Ooyevaar en Tolk der Vrijheid.

Hij kreeg een publicatieverbod, celstraf en ten slotte geld om heel lang en heel ver op te zoten. Maar vanuit Londen zette Meeter de smaadcampagne vrolijk voort. Het is een vermakelijk boek, dat in 1857 in het Engels verscheen. Pas in 1966 verscheen een eerste Nederlandse vertaling.

 Download de complete recensie (Pdf)

 Download de complete recensie (Word)

Jaargang 14 (2003) No 3

Trefwoorden: 19e eeuw, Politieke geschiedenis, Recensie (artikel).