Transparant 14.1

Themanummer "Molukken"

In 1999 begon in de Molukken (Oost-Indonesië) een burgeroorlog die in de media vooral gepresenteerd als een oorlog tussen moslims en christenen. Bij gebrek aan kennis van de geschiedenis van het gebied en van de intern-Indonesische verhoudingen, waren weinigen in staat de op het oog plotselinge uitbarsting van geweld in de Molukken te duiden, terwijl de strijdende partijen zelf niet aarzelden het machtige vehikel van religie te gebruiken in hun strijd.

Redactioneel

Het beeld van de Molukken als hét gebied in Indonesië waar christenen en moslims vreedzaam samenleefden, lag aan scherven. Maar heeft dat beeld ooit overeengestemd met de werkelijkheid?

In dit themanummer van Transparant buigen enkele auteurs zich op verzoek van de redactie over de geschiedenis van moslims en christenen in de Molukken. Drs. R.R.F. Habiboe blijft het dichtst bij de actualiteit. Zijn overzicht van de ontwikkelingen in de Molukken tussen januari 1999 en het einde van 2002 vormt een waardevolle ontwarring van de kluwen van politieke, economische, sociale, etnische en religieuze scheidslijnen die het conflict in de Molukken vormt (op pag. 9 vindt u een kaart van het gebied).

Een zelfde veelkleurigheid vinden we in de schets die dr. Chr.F. van Fraassen geeft van de politieke, economische en religieuze kanten van de introductie en expansie van islam en christendom op de Molukse eilanden. Zijn beschrijving van het karakter van de islam in de Molukken vindt haar pendant in de schets die dr. Th. van den End geeft van de verbreiding en vormgeving van achtereenvolgens rooms-katholicisme en protestantisme in Oost-Indonesië. Redactielid dr. M. van Selm sluit op anekdotische wijze aan bij het artikel van Van den End en gunt ons daarmee zicht in haar recent verdedigde proefschrift, een bronnenpublicatie over de negentiende-eeuwse Protestantse Kerk op de Banda-eilanden (Zuid-Molukken). Drs. W.Chr. Manuhutu analyseert de rol van historische claims in het conflict in de Molukken. In hoeverre hebben de strijdende partijen een beroep gedaan op een al of niet verkrachte geschiedenis van de Molukken om hun strijd te rechtvaardigen en steun voor hun strijd te werven?

Wie zelf kennis wil nemen van propaganda of laatste nieuws uit de Molukken, kan terecht op internet, zoals blijkt uit de dit keer ook aan de Molukken gewijde websiterubriek van Transparant. Een aanzet tot zelfonderzoek geeft drs. A. Jansen, die in de discussierubriek het conflict in de Molukken dicht bij christenhuis en -hart brengt. Als redactieleden willen we Mariëtte van Selm van harte gelukwensen met de formidabele prestatie, die ze geleverd heeft met het schrijven van haar proefschrift. Op 21 februari j.l. heeft zij haar proefschrift verdedigd aan de Theologische Universiteit in Kampen (zie ook pag. 25).

Transparant

Jaargang 14 (2003) No 1 - themanummer Molukken

Trefwoorden: Molukken, Nederlands-Indië, Islam.