Een geschiedenis vol verrassingen

Recensie

Krabbendam, H.

n.a.v. Cees en Paul van der Laan, Toen de kracht Gods op mij viel. 100 jaar pinksterbeweging in Nederland 1907-2007 (Kampen: Kok, 2007), 223 blz., €27,50.

De geschiedenis van de pinksterbeweging, zowel in Nederland als in Amerika waar haar bakermat ligt, leert ons hoe veel van onze principiële standpunten achteraf toch gerelativeerd worden. De pinksterbeweging is een klassiek voorbeeld van een vernieuwingsbeweging die na een eerste fase van expliciete veroordeling door de christenheid volwaardig is bevonden en helemaal is geaccepteerd. Daar was wel een eeuw voor nodig. Dit goedverzorgde boek is nog geen kritische analyse van deze uiterst succesvolle beweging, maar valt onder de herinne- ringsliteratuur.

Dat is geen diskwalificatie van dit zorgvuldig samengestelde en overzichtelijke historisch werk, maar een aanduiding van de aard en opzet van het boek.

De inhoud volgt de pinksterbeweging in vijf chronologische hoofdstukken: een lange aanloop vanaf de eerste christelijke gemeente tot in vier fasen in de twintigste eeuw. De eerste beschrijft het begin van de pinksterbeweging van 1907 tot 1931 gevolgd door een periode van stabilisatie tussen 1932-1956, van groei tussen 1957 en 1981 en van emancipatie en variatie, van 1982 tot nu. Elke fase is vergezeld van een impressie op een bijtoneel, bijvoorbeeld van zendingsgebieden in China en Nederlands-Indië of van speciale bedieningen zoals die van gebedsgenezer Jan Zijlstra en de gemeentes uit de voormalige Nederlandse koloniën in de west, geleid door Stanley Hofwijks. De drie slothoofdstukken behandelen de immigranten- gemeentes, de leer en de doorwerking van pinksterpraktijken in de gevestigde kerken.

Deze kerken hebben eeuwenlang de speciale, vaak spectaculaire uitingen van geloof, genezing en bevrijding als behorend bij de beginfase van het christendom afgewezen. Door de verwachting van een naderend einde van de wereld dat vooral sterk in de Angel- saksische wereld leefde en een voorkeur voor eenvoudige vormen, toegeschreven aan de eerste gemeente, leefde de verwachting van bijzondere tekenen weer op. Toen de Amerikaan William Seymour in vreemde klanken ging spreken, werd dat als een bewijs van een rechtstreekse aanraking door de Heilige Geest gezien. De auteurs, beiden ruim 35 jaar geleden toegetreden tot de pinksterbeweging, zien die uitingen ook als zodanig en interpreteren de ontwikkeling van deze beweging als een teken van Gods gunst.

Honderd jaar Pinksterbeweging: David Maasbach

 Download het complete recensieartikel (Pdf)

 Download het complete recensieartikel (Word)

Jaargang 19 (2008) No 4 - themanummer Nederland in de jaren zestig

Trefwoorden: 20e eeuw, Recensie (artikel), Pinksterbeweging.