Ten strijde tegen de mythe van het bevrijdende geweld

Alternatieven voor oorlog in de Amerikaanse geschiedenis

Krabbendam, H.

Met de verdrijving van Saddam Hoesein uit Irak is er weer een oorlogshoofdstuk aan de Amerikaanse geschiedenis toegevoegd. Juist daarom intrigeerde een kritisch boek over geweld in de Amerikaanse geschiedenis me, ook omdat het door een Canadese uitgever op de markt gebracht werd. Hoewel de auteurs, James C. Juhnke en Carol M. Hunter, geschiedenis doceren aan Amerikaanse instellingen die in de traditie staan van de zogenaamde vredeskerken (Quakers en Mennonieten) hebben ze wellicht een buitenstaander nodig om hun visie te kunnen presenteren.

Recensieartikel n.a.v. James C. Juhnke en Carol M. Hunter, The Missing Peace. The Search for Nonviolent Alternatives in United States History (Kitchener Ontario: Pandora Press, 2001) isbn 1-894710-13-4, 321 pag. $26,50.

Wie Juhnke en Hunter ervan verdenkt een slaatje te slaan uit 11 september 2001 vergist zich, want het boek was toen al uit. Het heeft intussen alleen maar aan actualiteit gewonnen. Het is een boek met een boodschap: het wil de mythe ontmaskeren van het verlossende geweld. De zorg van de auteurs is dat verheerlijking van geweld gewelddadige oplossingen stimuleert. In de Amerikaanse beleving lijken geweld en vrijheid bij elkaar te horen.
De auteurs willen een alternatieve lezing van de Amerikaanse geschiedenis bieden. Ze willen die verzoe- ningspogingen en het streven naar gerechtigheid voor het voetlicht krijgen om de vergeten vredestichters tot inspi- ratiebronnen te maken. Daarbij willen ze niet zozeer hun morele afkeuring uitspreken over gewelddaden, maar wel de schijnwerper op de andere kant richten om de vermeende onvermijdelijkheid van geweld te doorbreken.

Vredestichters

Indianen worden in dit betoog niet de stoere of falende krijgers, maar vredestichters. Zoals de (stammen van de) Iroquios, die een vredesverbond met elkaar sloten en door middel van adoptie van buitenstaanders het bereik wilden vergroten. Helaas werd die adoptie opgevat als ontvoering. Aan de andere kant sloot de quaker en ontwerper van Philadelphia, William Penn (1644-1718) vredesverdragen met de Lenape-stam. Andere indianenstammen die over- leefden hadden dat niet te danken aan hun krijgers, maar aan hun verzoeningspogingen, vooral van hun vrouwen. Gewaagd is de vraag die de auteurs stellen of geweld noodzakelijk was voor de onafhankelijkheid van Engeland die tussen 1776-1783 bevochten werd. Juhnke en Hunter beweren dat de onafhankelijkheidsoorlog eigenlijk een burgeroorlog was die door escalaties, overreacties en demonisering vreedzame alternatieven verdrong. De kolonisten in Amerika hadden het tenslotte beter dan wie dan ook. De gevolgen van de oorlog waren bovendien niet alleen positief: volksoproeren braken uit en brachten de democratie ernstige schade toe.

 Download het complete recensieartikel (Pdf)

 Download het complete recensieartikel (Word)

Jaargang 14 (2003) No 3

Trefwoorden: Amerikaanse geschiedenis, Oorlogen, Recensie (artikel).