Transparant 18.1

Het omslag van Transparant heeft opnieuw een andere kleur. Dat betekent dat we met een nieuwe jaargang gestart zijn. De achttiende al weer. Deze keer ontvangt u een nummer van Transparant met gevarieerde artikelen. Het is de bedoeling dat de andere nummers van deze jaargang themanummers worden.

Redacteur Leon van Damme opent dit nummer met een boeiend verhaal over het zogenoemde Comeniusverdrag. De beroemde Tsjechische filosoof, theoloog, pedagoog en humanist Jan Amos Komensk (1592-1670), ofwel Comenius - zoals zijn gelatiniseerde naam luidde, is in 1670 in het Gothische kerkje in Naarden begraven. Hij was vanwege het rekatholiseringsbeleid van de regering naar Nederland gevlucht. Comenius was voor Tsechoslowakije een nationaal symbool. In 1933 sloten Nederland en Tsjechoslowakije het Comeniusverdrag: Neder- land gaf Tsechoslowakije de grafkapel voor één gulden voor ‘onbegrensden tijd’ in erfpacht. Dit verdrag was tijdens en na de Koude Oorlog een opmerkelijk politiek-symbolisch onderdeel van het Nederlandse Oosteuropabeleid. Hierover wordt u in het artikel uitgebreid geïnformeerd.

Vervolgens treft u twee artikelen aan over de relatie tussen de media en militairen. Uit het artikel van Sandor van Leeuwen blijkt dat tussen deze twee vooral een haat-liefdeverhouding bestaat. De geschiedenis van deze relatie tussen media en militairen wordt veelal ingedeeld in een drietal periodes. Van Leeuwen past deze drie perioden toe op de oorlog in Vietnam en concludeert uiteindelijk dat in deze relatie de tv een cruciale rol speelt. Ook Ab Jansen gaat in zijn artikel in op de oorlog in Vietnam. Hij stelt en beantwoordt de vraag wat de overeenkomsten en verschillen zijn tussen de oorlog in Vietnam en Irak. Daarbij betrekt hij de rol van de media.

Ton van der Schans gaat in zijn artikel na waarom zoiets als een nationaal verleden en een nationale identiteit voorgoed verleden tijd zijn. We hebben allemaal meer dan ooit onze eigen geschiedenis gekregen. Vooral het karakter van de moderne samenleving heeft dit veroorzaakt volgens Van der Schans. Aan de hand van het begrip alledaagse globalisering stelt hij dat dé samenleving niet meer bestaat. Er zit óók iets postmoderns in onze omgang met het verleden. Het gaat erom er iets voor onszelf uit te halen. Het verleden is door tal van factoren vormloos geworden en daardoor is het heden onbepaald. Hij concludeert dat christelijk historisch besef wars is van het ethisch relativisme van de moderne tijd.

Het laatste artikel is van de hand van Peter Siebe. Hij bevond zich op 17 november jl. in de middeleeuwse ambiance van de Broederkerk in Kampen temidden van een 150-tal vrienden van de theoloog Cornelis Veenhof. Voor het eerst sinds de kerkelijke breuk in 1967 hielden Nederlands gereformeerden en vrijgemaakt-gereformeerden zich gezamenlijk bezig met hun gezamenlijke verleden, op een congres over de gereformeerde Kamper theoloog Cornelis Veenhof, georganiseerd door het Archief- en Documentatiecentrum van de vrijgemaakte kerken in Kampen. De dag vormde het eerste, aarzelende begin van de verwerking van een onverteerd en onverteerbaar verleden. De spanningen uit dat verleden bleken voelbaar. Toch was de dag onmiskenbaar een vorm van eerherstel van Veenhof. Wie was deze man ook al weer? Veel leesplezier gewenst!

Transparant

Jaargang 18 (2007) No 1