RSSDe aanraking van de geschiedenis
In het najaar van 1995 zat ik in de Doezakamer van de Leidse universiteitsbibliotheek te werken aan mijn proefschrift, Geschiedenis bij de Bron. lk had zojuist de paragraaf over Gerardus en zijn bijdrage aan de opbloei der geschiedwetenschap afgerond. lk wilde gaan beginnen aan de paragraaf over de persoon die in mijn ogen de Galileď der geschiedwetenschap is: de zeventiende-eeuwse Benedictijner monnik Jean Mabillon. lk wachtte op het exemplaar van zijn hoofdwerk De re diplomatica uit 1681.
Lees verder...Symbolen worden tot cimbalen
Geschiedenis als groeiende gelijktijdigheid
Een vrouw komt bij de Zwitserse psychiater Carl Gustav Jung en vertelt hem dat ze gedroomd heeft van een scarabee; terwijl ze dit vertelt, vliegt dit kevertje het raam van de kamer van Jung binnen en landt op zijn bureau. Dit is het beroemdste voorbeeld van synchroniciteit; het gelijktijdig optreden van samenhangende gebeurtenissen, zonder dat er sprake is van een normaal oorzakelijk verband. Het genoemde voorval is zo opmerkelijk dat er wellicht een verband moet bestaan. De vraag is: welk verband?
Lees verder...Theorieën over de zin van de geschiedenis
Recensie
n.a.v. J.H.J. van der Pot, Sinndeutung und Periodisierung der Geschichte (Leiden: Brill, 1999), 1001 blz., €160.
Lees verder...Een antidotum tegen het neutraliteitsvirus in de geschiedwetenschap
Voor Ton van der Schans, collega en VCH-compaan!
Al vele jaren kruisen de wegen van Ton van der Schans en mij elkaar. We hebben elkaar leren kennen aan de wieg van het VCH-petekind, en die kennismaking is bij de Hogeschool de Driestar collegiaal voortgezet. Toen Liesbeth Schimmel mij vroeg of ik mijn lezing voor het VCH-debat over neutraliteit (8 januari 2010) wilde uitwerken tot een bijdrage voor jouw afscheidsnummer van Transparant, heb ik dan ook meteen ja gezegd: graag draag ik mijn artikel op aan jou en aan onze jarenlange samenwerking!
Lees verder...Johan Huizinga: Christianus Infirmissimus?
Eén van de allermooiste portretten die de tekenaar Jan Veth heeft gemaakt is het portret van Huizinga's eerste vrouw, Maria Vincentia Schorer. Na een zeer gelukkig huwelijk, dat maar twaalf jaar heeft geduurd, verloor Johan Huizinga zijn vrouw in 1914 aan de dood. Pas enkele jaren daama kon en durfde Jan Veth het naar een foto getekende portret aan Huizinga op te sturen. De sobere taal van de briefwisseling tussen die twee – Jan Veth die het portret steeds nog onaf vindt, Johan Huizinga die het pakketje met angst en beven uitpakt – verraadt een diepe vriendschap. Na de dood van Jan Veth schreef Huizinga over de tekenaar een prachtig portret in woorden.
Lees verder...'Zon sta stil te Gibea!'
Het wonder in de geschiedenis
In 1986 was ik voor mijn afstudeerscriptie over de Koptische kerk op studiereis in Egypte. Juist in die tijd waren er bij een bepaalde Koptiscbe kerk veelvuldig Mariaverschijningen waar te nemen. Ik ben vol nieuwsgierigheid en protestants skepticisme naar die kerk gegaan en heb gewacht op het wonder van de verschijning van de moeder Gods. Waar anderen haar wel zagen, zag ik Maria niet. Was het wonder van de verschijning van Maria daar echt, en zag ik niet wat anderen wel zagen vanwege mijn protestantse blikverenging? Of was er inderdaad niets te zien en wat dit alles louter verbeelding?
Lees verder...