Wie maakt de geschiedenis?
Groen van Prinsterer over goddelijke ordeningen in de geschiedenis
Enige jaren geleden publiceerde A.M. Donner een boekje onder de titel Wie maakt de geschiedenis? Hij verhaalt in dit boekje de roerige Engelse geschiedenis van de 17de eeuw, het tijdperk van katholieke Stuart-koningen en van Cromwell. Donner beschrijft de vaak turbulente strijdtonelen en de hoofdpersonen met hun eigen motieven en overtuigingen.
Lees verder...Esthetiek en atrophie
Protestantse kunstkritiek in het fin de siècle
Dweepziek en verdord, zo typeerde de gereformeerde leidsman Abraham Kuyper in 1898 de kunstverering die hij om zich heen opmerkte. De mensen wilden genieten, op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen in de literatuur, het toneel en de schilderkunst, ze wilden meepraten over de artistieke mode en zwijmelen bij een mystieke ervaring, maar het was allemaal armzaligheid. De kunst werd decadent, ze werd zelf religie en klom van haar troon om zich te geven aan het profanum vulgus.
Lees verder...Geschiedenis als een 'act of faith'
‘Wie es eigentlich gewesen ist’ – welke historicus kent de woorden van Ranke niet? De moderne geschiedwetenschap brak twee eeuwen geleden door met stevige wetenschapspretenties. De geschiedenis zou haar geheimen prijs gaan geven. Het historisme vestigde zich als centrale overtuiging van moderne historici. De geschiedenis werd het omvattende kader voor het begrijpen van mens en cultuur.
Lees verder...Geloof en geschiedenis in Noord-Amerika
Een dubbelinterview met Hubert Krijgsman en Keith Se- well
‘Er is een renaissance gaande in Noord-Amerika op het gebied van christelijk wereldbeschouwelijk denken. Ook in de geschiedbeoefening is er veel meer ruimte gekomen voor een specifiek christelijke benadering. Maar ik geloof dat die ruimte nog veel beter benut zou moeten worden’. Aan het woord is dr. Hubert Krijgsman, één van de drie professoren van de geschiedenisfaculteit van Dordt College in Iowa. Van dit drietal is verder nog dr. Keith Sewell – Engelsman van geboorte en enkele jaren geleden overgekomen uit Australië – aangeschoven voor een gesprek over hun visie op geloof en geschiedenis, de nieuwe evangelical historiography en hun werk als christen-historici in een Noord-Amerikaanse context.
Lees verder...Uittocht uit de standenmaatschappij
Examenonderwerp geschiedenis "Nederland 1880-1914"
De negentiende-eeuwse samenleving was een standenmaatschappij. Zij was het ten opzichte van de minder egalitaire achttiende eeuw zelfs in versterkte mate. De aristocratie behoorde tot de eersten die profiteerden van net scheutje democratie dat na 1813 aan de Nederlandse samenleving was toegediend. Het was hun privilege in aanmerking te komen voor hoge ambten met hun lange honoraire titels, veer nieuwe bestuursposten en voor lidmaatschappen van vertegenwoordigende lichamen. Spoedig voegde zich bij hen de hogere burgerij en zo versterkte zich het besef van gelaagdheid van de samenleving. Hoe graag sprak die burgerij niet met trots ever de eigen stand?
Lees verder...Waarom Transparant er moet zijn
In 2005 verscheen van de hand van Luc Panhuysen de dubbelbiografie van Johan en Cornelis de Witt, de bekende regentenbroers die in 1672 door een volksmenigte bij de Gevangenenpoort in Den Haag werden vermoord. Het boek, De ware vrijheid, is inmiddels aan zijn zevende druk toe. Dat is uitzonderlijk voor een boek over de zeventiende eeuw, al helpt het drama van het einde van Johan en Cornelis de auteur aan een spannend plot. Niettemin; een veelgelezen boek in Nederland.
Lees verder...Isaäc da Costa als ziener
Commentaar
Isaäc da Costa (1798-1860) was een ziener. Dat wist hij voor zichzelf en zijn christelijke Réveilvrienden wisten het ook. Da Costa keek altijd vooruit. Tot over de grens van het waarneembare. Da Costa was de grote Duider van het Réveil.
Lees verder...Christelijk gebruik van de geschiedenis
In het vorige nummer van Transparant werd meegedeeld dat de VCH een discussie wil starten over historisch besef. Wat is historisch besef en hoe is het daarmee gesteld in onze tijd? In dit artikel wil ik ingaan op historisch besef zoals het tot uitdrukking komt in het christelijk gebruik (en misbruik) van de geschiedenis. Ik heb het dan over historisch besef zoals het in zijn meest specifieke gedaante onder ons functioneert.
Lees verder...Verenigingsnieuws
De Vereniging van Christen-Historici is in betrekkelijk korte tijd uitgegroeid tot een grote groep. Bij de oprichting in 1989 telde de VCH enkele tientallen leden, inmiddels zijn er meer dan tweehonderd leden. En nog altijd melden zich wekelijks mensen aan. Deze belangstelling voor de VCH is wel begrijpelijk. In de gereformeerde gezindte is de belangstelling voor geschiedenis altijd betrekkelijk groot geweest.
Lees verder...