De geschiedbeschouwing van Groen van Prinsterer

Lezing jaarvergadering VCH (22 september 1990)

Hartelijk dank voor de vererende uitnodiging op deze morgen voor u te mogen spreken over de geschiedbeschouwing van Willem Groen van Prinsterer. Ik wil bekennen dat ik enige schroom moest overwinnen toen ik de namen hoorde van de andere sprekers die hier voor het voetlicht treden. Hun deskundigheid op dit terrein is ongetwijfeld groter dan de mijne.

Lees verder...

Niets spreekt vanzelf

In Gestalten der geschiedenis beschrijft F.W.N. Hugenholz de doelstelling van één der bekendste vroegmiddeleeuwse geschiedschrijvers, Gregorius van Tours, als volgt: geschiedenis van het handelen Gods met de mensheid, vooral geïllustreerd door een beschrijving van Gods handelen met de Franken (Gesta Dei per Francos).

Lees verder...

Meester van de indirecte belichting

De geschiedschrijver A.Th. van Deursen

Bavianen en Slijkgeuzen, met als ondertitel Kerk en Kerkvolk ten tijde van Maurits en Oldenbarnevelt (1974), Het kopergeld van de Gouden Eeuw in vier deeltjes (1978-1980), later gebundeld onder de titel Mensen van klein vermogen (1994) en tenslotte Een dorp in de polder, Graft in de zeventiende eeuw (1994), het zijn de grote werken van A.Th. van Deursen, en ze gaan alle in de eerste plaats over de kleine man. Volkscultuur, het reilen en zeilen van de gewone mens in vroegerjaren, met name in de zeventiende eeuw, heeft zijn grootste aandacht. Met een zeker mededogen zoekt hij de ontmoeting juist met die mensen uit het verleden die de geschiedenis betaald heeft "met het loon dat te beurt valt aan alle brave en fatsoenlijke mensen: ze zijn volkomen in de vergetelheid weggezakt." Wat drijft hem daartoe?

Lees verder...