RSSErflater van een religieuze beschaving?
Interview met Jan Siebelink
Jan Siebelink groeide op in Velp, aan de rand van de Veluwe. Daar situeerde hij ook enkele van zijn bekendste romans, onder andere het recent verschenen Knielen op een bed violen. Transparant werd op een zonnige lentedag meegenomen op een sentimental journey naar Siebelinks velden van weleer.
De schrijver laat plaatsen als Lathum, Duiven en de Bergweg in Velp zien. Voor kenners van Siebelinks oeuvre zijn dat lieux de memoires. Hier groeiden zijn ouders op en hield zijn vader een kwekerij. Hier speelt het verhaal over het gezin van de veerman uit De overkant van de rivier zich af, die bij Velp aan de IJssel het Lathumse voetveer had.
Gods smokkelaar Anne van der Bijl
'Wat zou er gebeurd zijn als we het niet gedaan hadden?'
Anne van der Bijl, de man die door de geheime diensten van het Oostblok als miljonair werd gezien, smokkelde miljoenen bijbels naar de Sovjet-Unie. Hij is zelden in het nieuws, maar actief is hij nog steeds. Jasser Arafat bezocht hij de afgelopen jaren meerdere malen. Hoe kijkt hij terug op de Koude Oorlog en de Sovjet-Unie? Wat heeft hij geleerd van de spannende en wonderlijke ervaringen achter het IJzeren Gordijn?
Lees verder...Koude Oorlog in de kerk
Uitgelicht aan de hand van de Nederlandse kerkelijke con- tacten met de DDR
Wat betekende de Koude Oorlog voor de kerken in Nederland? Aan de hand van de betrekkingen van de Nederlandse protestantse kerken met de DDR zal in dit artikel een antwoord op die vraag worden gezocht. Door taal, afstand en protestantse verwantschap was deze Oost-Westuitwisseling intensief. In mijn onlangs verschenen proefschrift, Over de Muur. De DDR, de Nederlandse kerken en de vredesbeweging, behandelde ik uitvoerig de ontwikkeling van de contacten en de reactie van het DDR-regime daarop. In dit artikel sta ik daarom vooral stil bij de theologische en politieke conceptualisering van het Oost-Westconflict binnen de kerken.
Lees verder...Vissen in de electorale vijver
Recensie
n.a.v. Koen Vossen, Vrij vissen in het Vondelpark. Kleine politieke partijen in Nederland 1918-1940, Amsterdam: Wereldbibliotheek, 2003, 320 pag., €31,90.
Opnieuw: 'Wir haben es nicht gewußt'
Recensie
n.a.v. Robert Gellately, Pal achter Hitler. Openheid en onderdrukking in Nazi-Duitsland (Den Haag: Sdu 2001) 378 blz., €29,95.
Lees verder...Homoseksualiteit hielp Hitler aan de macht
Recensie
n.a.v. Lothar Machtan, Hitlers intieme kring. De pclitieke en psychologische ontwikkeling van Adolf Hitler (Amsterdam: Contact 2001) 349 blz., € 31,70.
Lees verder...Robert Menasses innerlijke onrust
Interview
De Oostenrijkse auteur Robert Menasse (1954) heeft een appartement in Amsterdam. 'Met een been in bet buitenland voel ik me in Wenen veiliger'. Voor zijn laatste roman Die Vertreibung aus der Hölle, die onlangs in de Nederlandse vertaling gepresenteerd werd, verbleef Menasse enkele maanden in de hoofdstad.
Lees verder...Openingswoord conferentie Vereniging van Christen-Historici
Rechtvaardige oorlog?
Geachte dames en heren, excellentie,
Deze conferentie over de rechtvaardige oorlog is georganiseerd op initiatief van de Vereniging voor Christen-Historici, samen met het Instituut Geschiedenis Utrecht en het Centrum voor Terrorisme en Contraterrorisme Campus Den Haag.
Theorie van de rechtvaardige oorlog na 9/11 is een hachelijke zaak. In het kader van de 'War on Terror' zijn veel ethische principes, die nog wel voor reguliere oorlogsvoering tussen nationale staten golden, overboord gezet.
Wie is er bang voor religie?
De aanzuigende werking van het terrorisme-discours sinds '9/11'
Nederlanders zijn niet meer zo bang voor terrorisme, zo blijkt uit een meting in november 2009 van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding. Ondanks de aanslag op Koninginnedag en de dreiging van een aanslag op IKEA in Amsterdam begin 2009, maken Nederlanders zich minder zorgen over een terroristische aanslag dan vorig jaar. Nog maar tien procent van de bevolking gaf aan een aanslag te vrezen, tegen 13 procent in 2008. In 2005 was dat nog meer dan de helft.
Lees verder...Prof.dr. M. Brands over Puchinger
'Een intellectuele holle bolle Gijs'
Maarten Brands leerde George Puchinger op het NIAS in Wassenaar in het academische jaar 1976-1977 kennen. 'We waren overbuurmannen. Puchiner kwam naar mij toe en liet niet meer los. Ik kwam uit Amsterdam, van de UvA, en was leerling van Romein. Puchinger was daar wel nieuwsgierig naar. Hij dacht dat we daar allemaal marxist waren en kon zich aanvankelijk nauwelijks voorstellen dat Romein zich niet met ja-knikkers omringde. Daarover kon hij mij urenlang uithoren.'
Lees verder...Ton van der Schans vertrekt
Einde van een tijdperk en een nieuw/oud begin
De christenhistoricus gaat op zoek naar de zin. Hij ziet uit naar de zin. Hij heeft daarom een eigen visie op en interpretatie van de historische feiten. Dat hield Ton van der Schans ons tijdens een van de laatste vergaderingen binnen de VCH voor. Ton sluit daarmee naadloos aan bij een van de grondleggers van de Vereniging voor Christenhistorici, Roel Kuiper, die hierovar in 1996 een studie publiceerde. Ton was zelf eveneens een van de VCH-pioniers, hij was lid vanaf 1990 en vanaf 2000 tevens de opvolger van Hans Krabbendam als hoofdredacteur van Transparant, het tijdschrift van deze Vereniging. Aan Tons hoofdredacteurschap komt nu een eind. Hij gaat zich meer toeleggen op onderzoek en onderwijs.
Lees verder...Vijftig jaar Bondsrepubliek: een overzicht
Boekbespreking
Boekbespreking n.a.v.:
Hans Sarkowicz (red.), Sie prägten Deutschland. Eine Geschichte der Bundesrepublik in politischen Porträts (München: C.H. Beck 1999), 318 blz., DM 48,-
Kurt Sontheimer, So war Deutschland nie. Anmerkungen zur politischen Kultur der Bundesrepublik (München: C.H. Beck 1999), 262 blz., DM 38,-
Gerhard A. Ritter, Über Deutschland. Die Bundesrepublik in der deutschen Geschichte (München: C.H. Beck, 1999), 303 blz., DM 39,80
Mary Fulbrook, German National Identity after the Holocaust (Oxford: Blackwell Publishers 1999), 248 blz., fl. 24,95
Manfred Görtemaker, Geschichte der Bundesrepublik Deutschland. Von der Grundung bis zur Gegenwart (München: C.H. Beck, 1999), 915 blz., DM 78,-
Schuld en boete na Hitler
De West-Duitse evangelisch-lutherse kerk in de naoorlogse jaren
Moeten wij boete doen voor ons verleden? Over die vraag wordt de laatste tijd behoorlijk gediscussieerd. De behoefte aan historische schuldbelijdenissen lijkt te zijn gegroeid. De slavernij, het kolonialisme in Indonesië, de kruistochten uit de twaalfde en dertiende eeuw: het is allemaal verleden tijd en toch trekt men er nu nog het boetekleed voor aan. Vergeving vragen voor wat je verre voorouders hebben misdaan is echter gemakkelijker dan schuld te belijden die dicht bij huis ligt en die je zelf mede veroorzaakt hebt. Het voorbaeld van de Duitse christenen na de Tweede Wereldoorlog bewijst hoe zwaar zo'n daad kan zijn en hoe complex schuld verwerkt en beleefd kan worden.
Lees verder...