Transparant 24.4 (2013) is verschenen

Transparant 24.4 (2013) is verschenen. Artikelen in dit nummer:

Transparant 24.4 (2013) vp

Redactioneel

David Onnekink

Elke biograaf wordt geconfronteerd met dilemma’s. Toen ik in 2003 mijn proefschrift over Hans Willem Bentinck (1649-1709), favoriet van koningstadhouder Willem III, schreef, koos ik voor een politieke casestudie, geen afgeronde biografie. Dat had een aantal voordelen; ten eerste sloot het boek aan bij een reeks studies over politieke sleutelfiguren uit laat-zeventiende-eeuws Engeland. Ten tweede had Bentinck nauwelijks persoonlijke, maar een schat aan politieke correspondentie nagelaten.
Lees meer.

Kort nieuws

Lees meer.

Middeleeuwen was van proto-protestant én reliekaanbidder

Liesbeth van Huit en Ardjan Logmans

Reliekverering hoort bij de middeleeuwen. In een tijd van onzekerheid over het zielenheil gaf de materie houvast. Het contrast lijkt duidelijk: eenentwintigsteeeuwers zien relieken als dood stof, voor middeleeuwers was een reliek de heilige zelf. Maar dit beeld berust op een modern vooroordeel en vraagt om nuancering, vindt historica Janneke Raaijmakers. “Vanaf het begin van de reliekverering was er debat over de waarde en de juistheid ervan. Reliekverering heeft alles te maken met je Godsbeeld en mensbeeld. Dat gold in de middeleeuwen, maar het geldt ook nu als je er onderzoek naar doet.”
Lees meer.

Column: Van goede wil

Peter van Dam

Wie omgaat met professionele historici is het vast niet ontgaan: geschiedwetenschappers neigen tot cynisme. Zelf ben ik daarop geen uitzondering. In mijn onderzoek kom ik nogal wat idealisten uit vervlogen tijden tegen. Regelmatig betrap ik mezelf daarbij op een meewarige blik: dachten die mensen nu echt dat ze een verschil konden maken?
Lees meer.

De bril van de biograaf

Enny de Bruijn

Toen ik vorig jaar de recensies van mijn biografie over de theoloog en dichter Jacob Revius (1586-1658) op een rij zette, viel me één ding op. Bijna alle recensenten hadden het over de vraag hoe gereformeerd de bril van de biograaf is. Doet ze aan verheerlijking van het gereformeerde verleden? Kan ze afstand bewaren, ondanks haar betrokken houding? Lukt het haar om empathie en eerlijkheid samen te laten gaan?
Lees meer.

Nederlander probeerde Amerikaans fundamentalisme te planten in Europa

Hans Krabbendam

Arie Kok (1883-1951), een schoenmakerszoon uit Goes, was slim, vroom en vooral avontuurlijk. Dat avontuur begon in 1883 in landelijk Goes, bracht hem in 1892 naar Amsterdam en vervolgens via Engeland, Duitsland, Estland en Rusland naar China, waar hij het grootste deel van zijn leven doorbracht. Na de Tweede Wereldoorlog pendelde hij tussen Amsterdam en de Verenigde Staten, waar hij in 1951 op achtenzestigjarige leeftijd stierf. In de loop van dit avontuur leerde hij in tongen spreken, leerde hij Chinees, bekleedde hij een strategische diplomatieke post en zette hij al zijn vaardigheden in om Europese protestanten te winnen voor het fundamentalisme. Om dit laatste fenomeen gaat het in dit artikel.
Lees meer.

Column: Lezen laten

Ruben Teunissen

Terugdenkend aan je eigen tienerjaren en kijkend naar de leerlingen in de les, komt de gedachte soms in je op: hoeveel zouden mijn leerlingen eigenlijk nog lezen? De concurrentie van moderne media is immers groot. Ik las dat volgens het SCP (2010) het aantal uur dat iemand van 12 jaar of ouder een boek leest, tussen 1975 en 2005 is gedaald van 1,6 uur per week naar 1,0 uur per week. Ook blijkt dat kinderen als ze ouder worden minder snel naar een boek grijpen.
Lees meer.

David Hume en een christelijk perspectief op geschiedenis

Shirley A. Mullen

Ik begon de Schotse filosoof David Hume (1711-1776) te lezen als onderdeel van mijn zoektocht naar een beter begrip van de epistemologische [verwijst naar de wetenschap die het kennen bestudeert, red.] status van historische waarheidsclaims. Wat ik niet kon voorzien was dat zijn gedachten over geschiedenis mij als christen zouden verrijken. Ik weet niet zeker of het mijn christelijke overtuiging was die eraan bijdroeg dat ik Hume op een bepaalde manier las, of dat Hume inderdaad een paar sluimerende conclusies over geschiedenis in mij wakker heeft gemaakt, die anders te ruste waren gebleven.
Lees meer.

Recensies

Lees meer.

Vitrine

Gerard Raven

Lees meer.