Transparant 23.4 (2012) is verschenen

Transparant 23.4 (2012) is verschenen. Artikelen in dit nummer:
Transparant 23-4 2012_vp

Redactioneel

David Onnekink

Geschiedenis gaat over mensen, stelt Arjan Nobel met nadruk in een interview over zijn onderzoek dat u in dit nummer kunt lezen. Dat is een waarheid als een koe, maar wel een waarheid die wij als historici nog weleens vergeten. De verleiding is soms groot om historisch mensenwerk te verschuilen achter tabellen en cijfers, of achter abstracte termen als Reformatie of verzuiling.

Lees meer.

Kort nieuws

Lees meer.

De achterkamertjespolitiek van Cromstrijen

Christiaan Veldman en Ardjan Logmans

Arjan Nobel beschouwt zijn promotieonderzoek over besturen op het Hollandse platteland als een eerste stap in zijn onderzoeksgebied. “Cromstrijen inbedden in de Hollandse context is vernieuwend, maar men moet de stap nemen naar vergelijkend onderzoek op internationaal niveau. Ik denk dat de tijd daar nu rijp voor is.”

Lees meer.

Column – Positivisme

Herman Paul

Dikke, bruine, Duitse handboeken over historische methoden – ze hebben iets weg van Victoriaanse adviesliteratuur. Of van inleidingen tot scholastieke wijsbegeerte. Voor elk van deze genres geldt dat niemand ze meer leest. Ze schijnen immers achterhaald. ‘Victoriaans’ en ‘scholastiek’ zijn net zulke neerbuigende termen als ‘positivistisch’ – dat quasi-geleerde woord dat in vijf lettergrepen de hele ideeënwereld van Duitse historici rond 1900 naar het rijk der verouderde idealen verwijst.

Lees meer.

De Katholieke Kerk en het Rwandese verzoeningsproces

Henrieke Buit

Een schedel op de hoek van het altaar, halfvergane kledingstukken en botten tussen de lage houten kerkbanken, voorin de kerk een scheefgezakt kruis. In april 1994 hadden duizenden mensen hun toevlucht genomen tot de kerk van Ntarama in de overtuiging dat ze daar veilig zouden zijn. Het bleek een vreselijke vergissing. In de kerk vonden 5000 mensen de dood. Overal in het land veranderden kerken en kloosters in massagraven. Tijdens de genocide in Rwanda werden tussen de 500.000 en 800.000 Tutsi en gematigde Hutu omgebracht.

Lees meer.

Driestar was oefenplaats voor reformatorische zuil

Ardjan Logmans

„Wordt een heer!” schreef Piet Kuijt, directeur van De Driestar in 1955 aan Sijmen Baarssen, een kandidaat die zakte voor het staatsexamen. Het zinnetje weerspiegelde de waarden van de school die hij oprichtte: gedraag je zelfbewust, neem verantwoordelijkheid, spreek correct Nederlands, sta voor je levensovertuiging en stel je op als volwaardig burger in de samenleving. Historicus dr. John Exalto beschreef in een boek dat op 27 november wordt gepresenteerd het opvoedingsvertoog van de reformatorische hogeschool uit Gouda en weefde daar doorheen de geschiedenis van de school en haar oprichters.

Lees meer.

De eeuw van de eigen school

Christiaan Veldman

Hogeschool De Driestar bestaat zeventig jaar. Wat kenmerkt de historische ontwikkeling van het gereformeerde onderwijs in Nederland? Hoe staan de zaken ervoor en hoe gaat het verder? Naar aanleiding van Exalto’s boek sprak Transparant hierover door met oud-student ds. M. Golverdingen en dr. P.H. Vos, lector Morele Vorming aan de Gereformeerde Hogeschool te Zwolle.

Lees meer.

Nationaalsocialisme en christendom

Ewart Bosma

De vraag of er een verband bestaat tussen nationaalsocialisme en christendom heeft al velen beziggehouden. Enerzijds is het nationaalsocialisme een Weltanschauung die haaks staat op fundamentele christelijke noties en streeft naar marginalisatie of zelfs eliminatie van de christelijke religie. Anderzijds ontleent het nationaalsocialisme zo veel aan de christelijke traditie en cultuur dat er christenen waren die onder de bekoring kwamen van het nationaalsocialistische gedachtegoed. In dit artikel wil ik ingaan op het verband tussen christendom en nationaalsocialisme.

Lees meer.

Column – Geschiedenis is niet leuk

Willem Jan Palsgraaf

Een van de meest vervelende woorden in onze tijd is het woord ‘leuk’. Alles moet leuk zijn. Tot aan politici toe. Ik weet eerlijk gezegd niet of het vak geschiedenis ook al geacht wordt leuk te zijn, maar mocht het zover komen, dan is er alle reden om ons daartegen te verzetten. Als geschiedenis namelijk een leuk vak moet zijn, is dat de doodsteek om serieus over het verleden te spreken. Zo leuk is dat verleden namelijk niet. Sinds eeuwen geleden een man het bloed van zijn broer liet vloeien over de aarde, is de stroom met bloed niet opgehouden. Onrecht, moord, angst, ziekte, haat, leugen, oorlog en genocide behoren tot het basisgereedschap van de historicus, ook van de historicus die voor de klas staat.

Lees meer.

Websites over parlementaire geschiedenis

Geert Schipaanboord

Weleens gehoord van de Sportpartij? Of van de Partij van de Vrijheid uit 1946? Nederland kent tal van politieke partijen en heeft nog veel meer partijen gekend. Vaak zijn ze al weer vergeten bij het grote publiek, maar online is er veel te vinden voor een onderzoeker of een geïnteresseerde leek.

Lees meer.

Recensies

Lees meer.

Vitrine

Lees meer.